Tòa đại Đình

Hai bên đại Đình ngày xưa là 2 nhà tảo mạc là nơi làm việc của chức dịch trong làng và hàng tổng. Tiếc rầng nhà tảo mạc phía chợ cũng bị người ta chiếm dụng làm nơi bán hàng nay vẫn còn di tích. Còn nhà tảo mạc phía dân cư nay sửa đi làm hội trường của làng Đa Sỹ. Rồi đây dân làng nên thu hồi lại hai nhà Tào mạc này để chỉnh trang lại làm cho toà đại đình được cổ kính.

Nhìn chung toà đại Đình khá bề thế và rộng rãi đảm bảo không gian sinh hoạt văn hoá cho cả làng. Các cấu kiện liên kết mộng mẹo khéo léo mà chắc chẳn tạo cho ngôi Đình sự vững chắc, tồn tại lâu dài. Hơn nữa trên các cấu kiện như vì nách, các kẻ, đầu dư được chạm khắc các đề tài làm cho Đình xứng đáng là một công trình của thời đại.

Suốt hơn 300 năm lịch sử, toà đại Đình và các công trình hợp theo (nhà tảo mạc, Nghi môn, ao Đinh) từng trải thời gian lịch sử, từng trải khí hậu gió mưa. Đặc biệt là thời kỳ 1952-1954 bọn xâm lược Pháp đã kéo về chiếm đóng làng Đa Sỹ, chúng lập vành đai, san phang nhiều nhà cửa của dân suốt cả xóm Đông, một phần xóm Bắc, một phần xóm Nam giữa làng để lập trại lính, ô tồ đi lại rầm rầm. Thế mà toà đại Đình và các công trình hợp theo chúng không bị tàn phá hoặc san lấp. Tháng 12 nàm 1972, giặc Mỹ ném bom huỷ diệt làng Đa Sỹ làm chết nhiều người (32 người) làm tan nát hoàn toàn 25 ngôi nhà dân, nhưng với toà đại Đình của làng Đa Sỹ cũng chỉ bị hư hỏng nặng, các công trình hợp theo không bị huỷ diệt. Thế mới biết sức mạnh của thần linh khôn lường đến chừng nào! Giặc muốn dùng sức mạnh của vũ khí và vũ lực để tàn phá nhưng hình như đã bị thân linh che mắt.

Cảm ơn sức mạnh của đấng thiêng liêng che chở hộ trì đã cho thế hệ chủng ta còn được tiếp thu đầy đủ thiết chế của không gian đại Đình quy mô bề thế. Có lẽ chúng ta chỉ sợ sự tàn phá của con người tàn ác vô thần và vô thức. Những sự tàn phá này đều đánh đổi bàng cái giá rất đắt mà ai nhớ đến đều sợ hãi.

Ỏ nhiều làng khác, nhân dân thường thờ Thành Hoàng làng ở Đình. Riêng làng Đa Sỹ nhân dân lại thờ Thành Hoàng ở Miếu. Vì vậy chúng ta phải tìm hiểu sự tích này.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *