Tâm lý học với việc nghiên cứu cái thiện và cái ác trong mỗi con người- phần 3

Có một câu hỏi tồn tại bao đời nay, liệu có phải cái ác sinh ra cùng với phút chào đời của con người và chỉ có sự ràng buộc của những quy định xã hội mới có thể hạn chế mặt xấu của tính tự nhiên trong con người? Thực ra đầu óc con người vừa phức tạp vừa năng động, cho nên nó đem đến cho con người những khả năng tiềm ẩn to lớn. Ai cũng có thể trở thành mẹ Teresa và ai cũng có thể trở thành một Hitler. Chúng ta không phải là những người tốt một cách tự nhiên và cũng không phải tự nhiên trở thành người xấu. Con người sinh ra với tất cả khả năng tiềm ẩn tự nhiên ban tặng. Điều cơ bản là làm sao để con người hiểu được rằng những môi trường xã hội nhất định có thể mang trong lòng nó cái ác khó lường. Môi trường ở đây có thể là gia đình, là thể chính trị, đôi khi là một nền văn hóa cổ vũ bạo lực điều không hiếm gặp hiện nay là tại một số quốc gia trên thế giới. Ảnh hưởng của môi trường xã hội con người là vô cùng lớn. Giáo sư Philip G Zimbardo, bên cạnh việc nghiên cứu cái ác, điều quan tâm đến tính hèn nhát, thiếu mạnh dạn trong mỗi con người. Trước đó có một quan điểm phổ biến tồn tại là tính nhút nhát chỉ liên quan đến trẻ em. Nhưng qua thực tế nghiên cứu ở người lớn, giáo sư đã đi tới kết luận, có rất nhiều người, mặc dù đã trưởng thành, tính nhút nhát vẫn không hề thay đổi. Cuộc cách mạng trong lĩnh vực điện tử, đặc biệt liên quan tới truyền hình, internet, và các trò chơi điện tử, đã làm cho hiện tượng này càng thêm sâu sắc. Càng ngày con người càng dành nhiều thời gian tiếp xúc với bản thân, ngại tiếp xúc với người xung quanh, chỉ làm bạn với khoa học công nghệ. Thanh niên không còn nhiều cơ hội để học cách quan hệ với người khác, để hưởng những tình cảm ấm áp bình thường. Họ bắt đầu thấy sợ những cuộc trò chuyện trực tiếp, không phải ngẫu nhiên mà ở Mỹ, trong vòng mười năm trở lại đây, số người nhút nhát không ngừng tăng lên. Hiện tại số người không thể kéo lùi khoa học công nghệ lại, cho nên tốt nhất là cố gắng giúp nhau sử dụng công nghệ hiện đại nhưng không cách ly bản thân với những người khác cũng như với thế giới xung quanh. Thành tựu lớn nhất của tâm lý học thế kỷ 20 là nó đã góp phần khẳng định một điều, cách sống của con người là thứ có thể thay đổi được. Nếu con người hiểu được nguyên nhân và hậu quả của cách sống họ hoàn toàn có thể hy vọng từng bước thay đổi cách cư xử của mình nhằm làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn. 

Nguyễn Chí Thuật- Tri Thức Trẻ – Số 72 tháng 6 năm 2001

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *