Nước trong vũ trụ, chứng cứ có người ngoài trái đất?

Dưới dạng hơi, mù mưa, tuyết tinh thể và cả phân tử nước có mặt ở mọi nơi trong vũ trụ, cả trong những hành tinh của hệ mặt trời và những ngôi sao xa nhất. Đó là một trong những khám phá phi thường trong những năm gần đây. Nói nước phải chăng là nói cuộc sống ngoài trái đất? Phân tử nước còn chưa được hiểu biết hết các nhà nghiên cứu đang phát hiện những tính chất mới của nước. Phải chăng nước ở các đại dương, ở các thác và cả nước của tất cả các sinh vật trên trái đất chỉ là một giai đoạn đơn giản của một chu trình vũ trụ cực lớn của nước? Cơn mưa những khám phá trong những tháng gần đây làm cho giả thuyết đó từ nay hoàn toàn đáng tin. Một ít sóng (Galileo xung quanh Jupiter, Global surveyor và Pathinder trên sao Hỏa và nhất là Iso, trạm quan sát không gian hồng ngoại châu u đã chứng tỏ cho chúng ta biết rằng vũ trụ không hề là một sa mạc khô cằn mà là rất ẩm, đôi khi còn đầm đìa nước. Và sẽ chỉ có chúng ta trong vũ trụ… Trái lại, tôi nghĩ rằng quá trình là rất đơn giản. Trên trái đất nguyên thủy, các điều kiện rất gay go, nhưng cuộc sống đã nổi lên. Rồi cuộc sống bị gián đoạn nhiều lần, chủ yếu do những va chạm tai họa của thiên thạch. Những phong cảnh đầy nước của hệ mặt trời do vậy dao động giữa các cơn mưa rất to của Sao Hỏa, những đại dương châu u và mưa phùn của Sao Thổ. Còn không gian xa xôi chưa những ốc đảo hơi nước trong những đám mây giữa các vì sao hoặc ở vùng gần các ngôi sao già. Những khám phá đó, lúc đầu đáng ngạc nhiên rồi cuối cùng lại lo-gich, khi người ta biết rằng phân tử nước chỉ gồm có hai nguyên tử hydro yếu tố hóa học phổ biến nhất, tạo thành ba phần tư khối lượng vũ trụ và một nguyên tử oxy đứng thứ ba trong vũ trụ phong phú. Thực ra, sự hấp dẫn đặc biệt của những khám phá trên, đối với nhiều người là chúng lại phục hồi khả năng tìm được những hình thức sống khác ngoài đại cầu. Vì đối với chúng ta, đâu có nước là có sự sống. Trên trái đất, mối liên hệ giữa nước và cuộc sống là một thực tế lịch sử, Andre Brack, nhà nghiên cứu ở trung tâm sinh lý phân tử ở Orleans của nước Pháp nói. Cách đây khoảng 3,8 tỷ đồng trong năm, cuộc sống đã bắt đầu từ trong nước và đã tồn tại trong nước hơn 3 tỷ đồng trong một năm. Vả lại, mỗi người chúng ta đều giữ lại kỷ niệm đó, 80 phần trăm có thể của chúng ta là nước. Có nguy cơ không biết đến những hình thức sống hoàn toàn khác với cuộc sống của chúng ta, sự tìm kiếm cuộc sống ngoài trái đất được hướng dẫn bởi hai thành phần nước lỏng và phân tử hữu cơ. Nước lỏng tỏ ra như một nhân tố vượt trội trong hóa học cuộc sống, Andre Brack nhấn mạnh, do có những tính chất rất đặc biệt. Rất bền nước là một chất hòa tan tuyệt vời, trong nước có các phân tử hữu cơ hòa tan và lan tỏa dễ dàng. Do vậy những sự tập hợp phân tử được dễ dàng. NH3 và methanol lỏng có những tính chất giống nhau. Andre Brack nhận xét, nhưng không có sinh vật nào sống trong môi trường đó. Nếu cuối cùng phân tử nước là rất chung trong vũ trụ thì nó thường ở dạng khí hoặc đóng băng, lúc đầu ít thuận lợi cho cuộc sống nảy nở. Nhưng khi bắt đầu nó tồn tại ở dạng lỏng, phải chăng chúng ta thật sự có cơ may khám phá ra những người ngoài hành tinh, hay người ngoài trái đất? Ngoài sự không hay biết về khối lượng tối thiểu cần thiết để tạo thành những hệ thống sông, chúng ta cũng không biết mức độ phức tạp của những tập hợp phân tử cần thiết để tạo ra cuộc sống, Andre Brack nói thêm. Tuy vậy, những phân tử hữu cơ có đầy rẫy trong vũ trụ. Có thể những phân tử này đã đều đặn gieo hạt đại dương đầu tiên của trái đất, dưới dạng những hạt vũ trụ bé nhỏ, giàu chất có cac – bon. Về lý thuyết, mỗi lần các điều kiện được tập hợp lại, nghĩa là tức nước lỏng được tưới một cơn mưa những phân tử hữu cơ, cuộc sống có thể nảy nở. Thực ra Andre Brack nói, nếu cần có một tỷ thành phần để tạo ra thành phần để tạo ra cuộc sống thì phải mất nhiều thời gian để cho mọi thứ tập hợp lại và sinh sản. Hiện tượng phức tạp này là đặc biệt và bấp bênh. Và sẽ chỉ có chúng ta trong vũ trụ… Trái lại, tôi nghĩ rằng quá trình là rất đơn giản. Trên trái đất nguyên thủy, các điều kiện rất gay go, nhưng cuộc sống đã nổi lên. Rồi cuộc sống bị gián đoạn nhiều lần, chủ yếu do những va chạm tai họa của thiên thạch. Muốn cho hệ thống đó sống sót, sự tập hợp ban đầu phải đơn giản, có ít thành phần. Và trong trường hợp đó, cứ mỗi lần có nước lỏng là cuộc sống sinh ra. Do vậy, cuộc sống phải là tầm thường trong vũ trụ (Theo Sciences et Avenir tháng 10 năm 1998).
Nguyễn Văn-Trí Thức Trẻ – số 41 – tháng 11 – 1998.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *