Nhân mùa mưa đến sự thật đĩa bay hay đi tìm bí mật của sét hòn

Sét hòn không báo trước sự xuất hiện của mình, thỉnh thoảng có thể gặp nó trong nhà, lúc khác trên bờ sông… cứ mỗi phút ở nơi nào đó trên trái đất lại dội xuống khoảng hai nghìn cú sét hòn. Mỗi năm, hành tinh chúng ta gánh chịu hàng tỷ ngón đòn như thế. Trung bình, mỗi ngày có 20 người thiệt mạng, 80 người bị thương. Lịch sử nghiên cứu đề tài này được ghi bằng những trang đầy kịch tính.
Có hình cầu hoặc trái lê
Biết rằng, sét là những tia lửa điện tạo hiệu điện thế lên đến hàng trăm triệu von. Điện thế cực cao giữa những đám may và mặt đất xuất hiện tự nhiên ngoài ý thức của con người. Năm 1753 sét hòn giết chết nhà vật lý G. Richman, cộng sự nhà bác học Nga lỗi lạc M. Lomonosop. Tai họa xảy ra trong cơn giông, lúc ông nghiên cứu hiện tượng tích điện từ cọc sắt dài cách ly, đặt trên mái nhà. Sét hòn vượt ra từ thanh sắt phóng vào nhà bác học là thủ phạm dẫn đến cái chết của ông. Giáo sư I. Lech lakubopxki trong cuốn sách của mình nhan đề Cú sét giết người đã dẫn lời kể của M. Lomonosop rằng: “Khi giáo sư Richman đứng ở khoảng cách thanh sắt độ hai bước chân đang chăm chú theo dõi vôn kế đo dòng điện, bất thần từ thanh kim loại phóng về phía giáo sư một vầng sáng xanh, chói lòa, kích thước chừng một nắm tay. Richman ngã ngửa về phía sau, không một tiếng kêu… cùng lúc vang lên tiếng nổ chói tai, hệt như từ súng đại bác. Mặc dù vậy, suốt nhiều năm, không ít nhà bác học có uy tín vẫn nghi ngờ về sự tồn tại của sét hòn, coi hiện tượng mô tả trên như ảo giác hậu quả sự sợ hãi thái quá. Mãi đến bây giờ, giới khoa học mới thực sự tin vào điều đó. Từ mô tả của nhiều nhân chứng khác nhau, có thể kết luận được rằng, sét hòn có hình cầu hoặc hình quả lê. Có thể chuyển động tự do trong khoảng không gian hoặc đứng im trên một đồ vật nào đó hay chạy theo mục tiêu này. Nhìn chung, sét hòn màu đỏ trộn lẫn xanh lét. Khi tắt, nó chuyển sang màu trắng bạc hoặc xanh da trời. Tuy vậy, trong thực tế bằng những thiết bị thí nghiệm hiện đại nhất, cho đến nay người ta cũng chỉ có plazma trong thời gian ngắn hơn giả thiết rất nhiều chỉ đến một nghìn phần giây. Đường kính trung bình cỡ 10 đến 12 cm. Những nghiên cứ tiếp theo càng khắc họa đầy đủ gương mặt của sét hòn. Giáo sư Lakubopxki cho biết thêm: sét hòn dạng tự do là một khối lượng năng lượng điện có điện thế cao, song rất loãng, vì thế nó không mấy nguy hiểm đối với con người và môi trường. Trái lại, sét hòn vỡ cấu trúc rất đặc và có thể đốt cháy bất cứ vật thể nào mà nó gặp trên đường.
Đường kính tới 13 mét
Sự vận hành của sét hòn phức tạp vô cùng. Nó có thể đổ bộ xuống ống khói, bay qua cửa sổ và ngược lại, bay lượn trong nhà, giết người, phá vỡ tường, và cuối cùng bùng nổ với cả trận mưa các tia lửa điện. Đã vài ba lần các nhà khoa học thành công trong nỗ lực ghi hình sét hòn trong khoảng cách lớn. Tuy nhiên, chỉ độc nhất tấm ảnh của nhà nghiên cứu Mỹ J.C Jensen có giá trị khoa học. Nó có màu hồng và làm chúng ta liên tưởng đến chiếc mũ khổng lồ. Tấm ảnh thực hiện một cách tình cờ, trong nghiên cứu giông tố và có được nhờ hai máy ảnh cùng chụp một lúc. Sét trong hình dạng vài ba khối cầu tiến dần đến đường dây điện, thế nên có thể xác định được khoảng cách, còn từ kích thước ảnh và khoảng cách xác định được đường kính của cú sét. Và trường hợp này là bất ngờ lớn đường kính của nó lên tới 13 mét và không phải như trong lời kể của những người chứng kiến, khi khối cầu lửa chỉ vươn tới kích thước một đầu người. sự xuất hiện của những cú sét hòn có đường kính nhiều mét, ngay lúc đó, đã đẩy lùi ý tưởng của không ít nhà nghiên cứu về cái gọi là: “Hiện tượng đĩa tay” của người hành tinh khác xuất hiện ở Bắc Mỹ.
Sự hiện thân của Plazma?
Suốt nhiều năm, việc nghiên cứu sét hòn dường như chỉ là đối tượng đam mê của độc nhất giới nghiệp dư. Chỉ biết rằng, nó tạo ra sóng điện từ có thể gây tử vong bằng dòng điện, có thể truyền dẫn vào hệ thống dẫn điện tiếp đất. Song không ai biết đặc tính của nó màu sắc, kích thước, thời gian tồn tại. Ngày nay một trong những giả thiết hợp lý về cấu tạo của sét hòn là một dạng plazma khá bền vững, mà nguồn gốc xuất hiện, tiếc rằng, các nhà khoa học vẫn chưa xác định được chính xác. Một khi là plazma thì thời gian tồn tại của nó có thể kéo dài vài ba phút. Như vậy, đó sẽ là con đường tiếp cận nguồn năng lượng rẻ tiền nhất các nhà vật lý Nga đặt vấn đề. Tuy vậy, trong thực tế bằng những thiết bị thí nghiệm hiện đại nhất, cho đến nay người ta cũng chỉ có plazma trong thời gian ngắn hơn giả thiết rất nhiều chỉ đến một nghìn phần giây. Có thể việc lý giải tạo hóa sét hòn sẽ đưa đến giải pháp cho kỹ thuật quan trọng này. Những thí nghiệm theo hướng đó đang được thực hiện. Người ta tìm cách tạo ra sét hòn trong phòng thí nghiệm. Thỉnh thoảng cũng thành công, tiếc rằng chỉ là kết quả tình cờ. Một khi các nhà khoa học tìm ra quy luật phát sinh và vận hành của sét hòn, nguồn năng lượng này sẽ được sử dụng có ích cho con người. Chắc chắn ngày ấy sớm muộn cũng sẽ đến. Còn bây giờ khả năng gặp gỡ với sét hòn vẫn chỉ tồn tại mỗi khi giông bão.
Trần Văn Đôn – Trí Thức Trẻ – số 24 – tháng 6 – 1997.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *