Ngôi làng tuổi thơ

Đa Sỹ có thế đất cao ở phía Tây Bắc, thấp về phía Đông Nam, là thể đất thuận với đặc điểm chung của núi sông miền Băc nước ta. Nhưng ờ phía Tây Nam lại là vùng tụ thuỷ. Đó lả vùng Dưới Đồng đất trũng, mỗi năm cấy được hai mùa ăn chắc. Vì vậy từ xa xưa khi xây dựng nhà cửa các cụ đều làm nhà nhìn về phía Tây Nam là nơi tụ thuỷ, gần gũi như gương soi vậy. Nước thải từ trong làng đều chảy về mạn Chìa Quan, Dưới Đồng (phía Tây Nam). Đó là cách Thuận thiên giả tồn – Thuận với thiên nhiên thì còn mãi mãi vậy. Nhưng con mương ở Sau Gia – Mả Đậu chạy qua sau Chùa, sau Miếu đào vào những năm 80 của thế kỷ trước nhàm tiêu úng cho thành phố Hà Đông người ta đã bắt nước chảy ngược, vừa không đạt hiệu quả, vừa để lại hậu quả xấu cho dán làng về nhiều mặt.

Đánh giá và ghi nhận về vị trí địa lý làng Đa Sỹ, người xưa đã viết trong Chỉ tự của làng như sau:

“Đa Sỹ là vùng đất trù phủ, có hình thế và phong cành đẹp của Trấn Sơn Nam. Khí và mạ ch (phong và thuỷ) như châu ngọc tốt tươi từ Tản Lĩnh truyền về tụ đến Đống Chú, Đông Bác (ở phía Nam, sát ngay chân tre làng, nhưng thuộc địa phận làng Mậu Lương) dẫn vào bao bọc lấy làng. Đa Sỹ có sơn đẹp (nói về thế đất), thuỷ tốt (nói về long mạch), nhândân phong lưu, nam thanh nữ tủ, tài vật dồi dào, văn hiến bậc nhất, núc tiếng thơm ở đắt Thanh Oai .

Thuở nhỏ, chúng tôi thường quây quần bên các cụ già trong xóm vào những buổi trưa hè oi bức, dưới rặng tre ngập tràn bỏng mát ngõ nhà để nghe các cụ kể chuyện xóm làng, kể chuyện ngày xưa. Tôi thấy nhiều cụ có ngón chân trỏ bắt chéo lên ngón chân cái. Chúng tôi cứ nghịch, xoa xoa kéo ra cho thẳng như ngón chân mình mà không được. Chúng tôi căn vặn, các cụ bảo rằng các cụ là người ngày xưa, các cháu là người bây giờ. Người ngày xưa biết nhiều chuyện ngày xưa, các cháu là người bây giờ thì bây giờ mới biết và rồi sẽ biết. Sau này lớn lên, chúng tôi hiểu được các cụ có ngón chân như thế là thế hệ người còn mang dấu tích rõ rệt của người Việt cổ xưa. Cũng từ thuở ấy các cụ đã kể ràng những gia đình họ Đỗ ở làng ta bây giờ là những gia đình có tổ tiên lâu đời hơn cả ở làng Đa Sỹ. Họ Đỗ bây giờ nhân đinh cũng không nhiều lắm.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *