Luận bàn về thiên văn học trong nghệ thuật chiêm tinh – Phần 6

Và điều gì ta có thể vận dụng vào thực tế đời sống mà không phải hoài nghi về tính chuẩn xác của nó? Vấn đề khiến ta liên tưởng đến sự luận lý về câu chuyện “Vua chúa lấy các ngày Nguyệt Ky để đi du ngoạn” ở một đoạn đường nào đó nơi kinh thành không lẽ lại có thể làm tắc nghẽn giao thông cho ngàn vạn con đường trong cả nước hay sao? Chẳng lẽ phong tục tránh xuất hành và ba ngày Nguyệt ky của nhân dân ta lại có xuất xứ từ một lý do không tưởng đó? Đối với một người đã cạn dày kinh nghiệm sông nước từng “Dọc ngang sông rạch”, như bà mẹ anh hùng Trương Thị Mỹ mà nghe những điều lý luận như thế ắt sẽ bảo là nói xạo. Đến đây xin tạm ngưng bàn luận và xin kể một câu chuyện vui triết lý trong lô gich hình thức: Có đạo sĩ nọ cùng học trò tu luyện đã lâu ngày trên núi. Một hôm, thầy dẫn các học trò xuống núi làm một cuộc pic níc du ngoạn vào phố. Thấy các trò không dán mũi tủ kính mà chỉ dán mắt theo những bóng hồng, thầy liền bảo: Cọp đấy! Khi trở về núi thầy hỏi các trò: Hôm nay vào phố các trò thích gì nhất? Các trò đồng thanh trả lời: Bạch thầy, chúng con thích “cọp” nhất ạ! Thế đấy, đánh trào khái niệm bản chất – thuộc tính, thầy chẳng hề lừa được các trò. Câu chuyện trên đáng để ta suy ngẫm.
Lịch Bính Tí (1996) và cách tính chọn ngày lành tháng tốt). Trong phần “trích ngang lịch vạn nên làm mẫu” để biên soạn lịch can chi cho năm Bính Tí – 1996 nhằm hướng dẫn việc tính chọn ngày lành tháng tốt trên cơ sở các yếu tố thiên văn (các nhóm ngày lễ kỵ, sao tốt, sao xấu) được tác giả tính toán liệt kê thành các bảng biểu một cách công phu tỉ mỉ. Thông thường, để giải một bài toán, yêu cầu cần phải có các điều kiện cần và đủ, đối với một bài toán chọn ngày ở đây các điều kiện ấy nổi lên rõ nét ở hai phần chính yếu là vấn đề định tính và định lượng. Nhìn vào các bản tính trong sách lịch ta, sẽ nhận thấy một điều là mỗi ngày trong tháng đều hàm chứa một tập hợp các yếu tố thiên văn cả tốt lẫn xấu xen nhau và sách lịch mới chỉ cho ta biết một số khái niệm còn rất mơ hồ về tinh lý các sao, còn điều chủ yếu là vấn đề định giá tầm lượng ảnh hưởng, mạnh – yếu của mỗi yếu tố cùng sự tương tác giữa chúng sẽ triệt tiêu lẫn nhau ra sao và chung cuộc yếu tố nào (tốt hay xấu) chiếm ưu thế là mục đích cuối cùng của bài toán chọn ngày thì ta chưa có cách gì biết được. Khác với các bài toán số học được giải với những số thực, bài toán thiên văn ở đây được luận giải chủ yếu bằng suy lý, bằng tư duy lo gich với những biến số ảo, nên lẽ tự nhiên dễ hiểu là sẽ có nhiều cách giải và kết quả sẽ cho những lời giải không giống nhau tùy thuộc vào trình độ cao hay thấp của người giải. Ta hãy thử đặt ra cầu hỏi và câu trả lời về một cách giải để đánh giá tính khả dụng của nó: Nếu như trong một ngày luôn có các yếu tố thiên văn cả tốt lẫn xấu cùng tác động thì liệu có thể xét đoán theo sự tương quan về số lượng được chăng? Chẳng hạn như nếu số sao tốt nhiều hơn sao xấu thì đã có kết luận đó là ngày tốt được chưa? Hẳn là chưa, vì số nhiều đâu phải bao giờ cũng áp đảo được số ít, chẳng hạn như ta đã biết rằng chỉ cần có sự hiện diện một ngày ky của chị Hằng thôi cũng đủ khiến cho những Hoàng đạo, Thiên n, Đại Cát, Bất tương…mất đi hiệu lực. Ấy vậy, mà trong sách lịch đã hướng dẫn cách xác định ngày tốt, ngày xấu chỉ bằng phép xem số lượng sao tốt, sao xấu để cân nhắc xét đoán, và ngày trong cách cân đo nưh vậy lại đã bỏ qua đi những yếu tố thiên văn “nặng ký” nhất là nhóm ngày xấu nguyệt kị, thậm chí còn cho rằng đó là ngày tốt nữa.
Hà Vi Tử – Trí Thức Trẻ – số 11 – tháng 15 – 1996.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *