Kỹ sư giấy công trình ma – Phần 1

Phóng sự điều tra
Ông bạn của chúng tôi vừa thoát vụ bê bối. Vì sợ phải ăn đòn do bài thi bị điểm kém, cậu quý tử học sinh lớp 2 dã mạo chữ ký của bố vào tờ giấy ấy. Bàn trưởng phát hiện ra sự thật. Can phạm dù có ăn năn, hối hận, vẫn bị cô giáo hạ hạnh kiểm và mời phụ huynh đến chứng giám tội lỗi. Trình tự xử lý vụ việc thật hợp đạo lý và đáng hoan nghênh. Trẻ em thì như vậy, còn đối với người lớn, hành vi lừa đảo, nhất là trong lĩnh vực hoạt động trọng điểm nhà nước nơi có thể ảnh hưởng đến số mệnh hàng triệu con người thì đã được giải mã thế nào? Muốn biết, xin mời tham khảo vụ lừa đảo mới ở Trung tâm khoa học tự nhiên và công nghệ quốc gia (Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ quốc gia).
Phép lạ biến ít thành nhiều, biến không thành có
Thực hiện công trình nghiên cứu khoa học cấp bộ, ngày 23 tháng 4 năm 1994, Đoàn cán bộ khoa học của Viện địa lý thuộc Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ quốc gia đặt chân tới địa bàn X. Sáng hôm sau, nhóm khoan bắt đầu làm việc. Lấy được mẫu tương đối nguyên dạng ở độ sâu 2 mét 50. Trong suốt ngày tiếp theo không lấy thêm được mẫu nào vì sự cố máy. Đến 10 giờ sáng ngày 26 tháng 4, khoan bị kẹt ở độ sâu khoảng 4 mét 50 đến 6 mét. Tất cả dường như chỉ có thể. Song, thời gian sau, công trình bỗng trở nên thật vĩ đại và được Hội đồng khoa học cấp Trung tâm nghiệm thu đánh giá đạt xuất sắc với những nội dung chính là Vượt qua mọi khó khăn địa hình phức tạp, điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đoàn đã khoan hai lỗ lấy mẫu nguyên dạng ở độ sâu là 18 mét, 13 luỗ khoan địa chất công trình trong đó có lỗ khoan phối thuộc độ sâu là 17 mét 80, với tổng số mẫu nguyên trạng địa chất công trình là 160… Theo ý kiến của giới chuyên gia, sẽ không thể lường hết hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về kinh tế cũng như an ninh quốc gia, một khi công trình mang tính chiến lược được thiết kế và xây dựng trên địa bàn dựa vào những số liệu của đề tài khoa học đạt xuất sắc trên. Bởi chỉ có thể xảy ra duy nhất hai khả năng hoặc ngân sách Nhà nước phải còn lãng phí hàng nghìn tỷ đồng trong xây dựng theo thiết kế bám vào những thông tin quá cỡ về nền móng, hoặc công trình sụp đỗ với hậu quả không tính nổi về người và của, do thông tin quá hẹp so với thực tế địa bàn. Bất bình trước hành vi man trá cả thông báo cáo khoa học cũng như về trình độ chuyên môn của một số thành viên dẫn đến kết luận sai lầm của cơ quan khoa học cấp bộ, ngày 27 tháng giêng năm 1996, ông Nguyễn Thế Thôn, cán bộ Viện địa người từng tham gia đề tài, đã gửi đơn khiếu nại tới các tổ chức hữu quan. Quá tin vào tính trung thực khoa học của tập thể lãnh đạo viện địa lý, thay vì tìm một trọng tài độc lập, khả dĩ phán xét sự việc một cách khách quan, Trung tâm lại tạo cho đối tượng cơ may vừa đá bóng vừa thổi còi. Kết quả việc làm của chủ liên đới vụ bê bối nắm vai quan tòa không khó đoán trước. Ngót một tháng sau ngày thành lập tổ chức kiểm tra của viện, người ta đã gửi báo cáo lên lãnh đạo Trung tâm, với nội dung bác bỏ hoàn toàn chứng cứ của anh. Họ một mực quả quyết rằng 88 máy khoan, 160 mẫu nguyên dạng theo số liệu của công trình là có thật, rằng chưa có cơ sở kết luận tập thể đề tài thiếu trung thực trong khoa học… Có lẽ nội dung quan trọng nhất của văn bản là đòn đe dọa, mượn danh tập thể, tổ chức Nhà nước để uy hiếp cá nhân đấu tranh chống tiêu cực. Người ta nhấn mạnh: “Việc đưa đơn vượt cấp của anh Thôn là không thích hợp, thiếu xây dựng còn tác hại lớn, làm ảnh hưởng đến uy tín chung của Viện, gây mất ổn định trong viện. Không khuất phục trước mọi áp lực liên tiếp trong các ngày 1 và 8 tháng 3 năm 1996, ông Nguyễn Thế Thôn lại gử đơn kiện lên cấp cao hơn.
Những lỗ khoan trên giấy!
Khi có ban thanh tra ở cấp cao hơn, làm việc đúng chức năng, sự thật về công trình được đánh giá đạt xuất sắc mới bị lôi ra ánh sáng. Trong báo cáo đề tài, năm 1994, đoàn tiến hành khoan địa chất công trình hai lỗ bằng máy lấy mẫu nguyên dạng ở độ sâu là 18 mét. Nhưng giải trình trước Ban thanh tra, ông Đặng Minh Hải, người phụ trách về địa chất công trình của đề tài lại đề cập tới 3 lỗ, 1 lỗ sâu 12 mét 50, cạnh giếng (sân bóng) bị kẹt và 1 lỗ khác, cũng là 12 mét 50, cách lỗ trước 1 mét và lỗ thứ ba khoan phối thuộc với đội khoa cầu cảng, sâu 18 mét. Về sự kiện đó, chủ nhiệm đề tài.
PV – Trí Thức Trẻ – số 22 – tháng 4 – 1997.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *