Khoa phẫu thuật tạo hình Viện Trung ương quân đội 108

Anh về Hà Nội và được một bệnh viên nhận điều trị. Tại đây, các bác sĩ đã tiến hành phẫu thuật cắt bỏ xương hàm dưới trái, đồng thời lấy một đoạn xương mào chậu của chính anh ghép thay thế cho đoạn xương hàm bị u đã được cắt bỏ. Từ đó đến năm 1992, anh có thể tạm yên tâm về tình trạng bệnh tật của mình. Nhưng sang năm 1993 thì xuất hiện vết loét bên hàm dưới trái và u hàm dưới phải. Hoàn cảnh mới khiến anh và những người thân trong gia đình lâm vào tình trạng rất bi quan. Lần này, họ được một cơ sở y học chuyên ngành nhận điều trị. Lại trải qua hàng loạt xét nghiệm, X quang… Các xương hàm dưới từ góc hàm trái sang góc sườn của chính anh ghép lên thay thế cho đoạn xương hàm đã được cắt bỏ. Lần phẫu thuật này, mặc dù các bác sĩ đã làm tất cả những gì có thể nhưng không đạt yêu cầu về cả chức năng và thẩm mỹ: biến dạng hàm dưới và mặt, không làm được hàm giả, hạn chế phát âm, không nhai được. Còn gì xót xa hơn khi mà chính những người thân của anh ngỡ ngàng khi tiếp xúc với anh, còn đâu gương mặt thân quen ngày trước! Nếu không muốn nói rằng khuôn mặt anh giờ đây biến dạng đến dễ sợ, mỗi khi nhìn vào gương, anh cũng không còn nhận ra vẻ mặt của chính mình… Nỗi day dứt khôn nguôi đó kéo dài cho đến đầu năm 1995, có người mách rằng: Khoa phẫu thuật tạo hình bệnh viện trung ương quân đội 108 có thể phẫu thuật trả lại chức năng và vẻ đẹp ban đầu cho khuôn mặt của anh. Vốn đã trải qua hai cuộc phẫu thuật lớn, nhưng đã để lại hậu quả không mấy tốt đẹp nên bây giờ nghe lời mách này, anh không thể không đắn đo.. Nhưng chẳng lẽ cứ cam chịu như tình trạng khuôn mặt biến dạng như vậy? Và anh quyết định xin nhập viện. Có thể nói, các tổn khuyết lớn xương hàm dưới đơn thuần, hoặc kèm theo tổn thuyết phần mềm là bệnh lý hay gặp. Là bệnh viện tuyến cuối của quân đội, Khoa phẫu thuật tạo hình Viện Trung ương quân đội 108 đã có những thống kê và cho thấy trong chiến tranh, viết thương hàm dưới chiếm 54,5% tổng số vết thương vùng hàm mặt. Trong thời bình, các tổn khuyết xương hàm dưới hay gặp trong các trường hợp sau phẫu thuật cắt bỏ các khôi u lớn nhiễm trùng xương hàm hoặc bị tai nạn trong sinh hoạt, lao động, giao thông… Những tổn khuyết này do ở vùng mặt nên chẳng những ảnh hưởng chức năng mà còn gây mặc cảm về tâm lý cho bệnh nhân và những người thân của họ… Việc sớm điều trị phục hồi lại các chức năng và thẩm mỹ cho bệnh nhân là yêu cầu cấp thiết. Song, cũng rất khó khăn. Tuy vậy, các bác sĩ vẫn ra sức tìm kiếm và cải tiến các phương pháp điều trị bao gồm phục hồi lại phần mềm che phủ, phục hồi lại phần mềm che phủ, phục hồi khung xương hàm dưới với hình thể và độ cứng phù hợp để làm hàm giả. Với kỹ thuật kinh điển, phục hồi phần mềm bằng cách huy động tổ chức lân cận (Các vạt da – cơ vùng cổ – ngực) hoặc từ xa vạt trụ Philotov, hồi phục xương bằng ghép xương đồng loại, dị loại, đông khô, tự thân tự do… Các phương pháp này có những ưu điểm nhất định. Song đều bộc lộ nhược điểm nhất định. Song đều bộc lộ nhiều nhược điểm cơ bản như: Phải tiến hành nhiều lần mổ, kích thước và khối lượng tổ chức hạn chế, khả năng sống không cao, tái sinh chậm, dễ viêm rò, phụ thuộc vào tình trạng dinh dưỡng tại chỗ… Những khó khăn trên đã được giải quyết tốt nhờ sử dụng kỹ thuật vi phẫu để cấy chuyển các vạt tổ chức đơn (cơ, xương, cân), hay phức hợp (da, cân, cơ, xương) từ xa tới các nối mạch nuôi. Kỹ thuật này ra đời từ những năm 60. Qua nhiều nghiên cứu, ứng dụng, hiện nay đã trở nên một sự chuyển biến về chất trong các chuyên ngành ngoại khoa nói chung và phẫu thuật tạo hình nói riêng. Từ đầu năm 1995, lần đầu tiên ở Việt Nam, Khoa phẫu thuật tạo hình Viện Trung ương Quân đội 108 phối hợp với các chuyên gia phẫu thuật tạo hình Mỹ đã điều trị thành công một số trường hợp tổn khuyết gần đoàn bộ xương hàm dưới do khối u phá hủy xương và biến dạng phần mềm bằng ghép xương tự thân có nối mạch nuôi…Sáng ngày 16 tháng 3 năm 1995, cuộc phẫu thuật cho anh Nguyễn P. được tiến hành. Các bác sĩ chia làm hai kíp mổ tiến hành song song. Kíp 1: tiến hành chuẩn nơi nhận: cắt sẹo cũ, lấy bỏ xương sườn tạo xương hàm cũ (thoái hóa nhỏ), chuẩn bị phần mềm và mạch nuôi. Kíp 2: tiến hành bóc vạt da bên mác 3 x 18 cm, cân mạc và đoạn xương mác 22 cm cùng với mạch nuôi xương. Đóng vết mổ lấy xương mác bằng vá da rời… Sau đó là một loại kỹ thuật được tiến hành dưới kính hiển vi phẫu thuật. Sau 8 giờ liên tục, cuộc phẫu thuật cho anh Nguyễn P đã thành công mỹ mãn. Một tuần sau, vạt da lấy kèm xương mác tạo hình hàm dưới cho anh Nguyễn P, đã sống tốt. Sau hai tuần anh Nguyễn P, ra viện với hình thể khuôn mặc cân đối, hài hòa, tâm trạng rất phấn khởi. Như vậy việc ghép xương tự thân bằng kỹ thuật vi phẫu có thể giải quyết triệt để nhanh gọn, chó thể thành công trên vết thương chưa lành, rút ngắn thời gian điều trị, nhưng đòi hỏi phải ở nơi có trang bị kỹ thuật tương đối hiện đại và đội ngũ phẫu thuật tạo hình – vi phẫu có kinh nghiêm. Tháng 5 năm 1996.
Nguyễn Bá Cổn – Trí Thức Trẻ – 1996

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *