Cuộc truy tìm linh hồn

Linh hồn, sự tìm kiếm một cách khoa học đó là tên cuốn sách của Francis Crick nhà vật lý, giải thưởng Nobel vì đã phát hiện ra cấu trúc của DNA. Bây giờ ông đang tìm lời giải cho câu hỏi, mà khoa học thế giới vẫn bất lực ý thức, tư tưởng và vốn sống mỗi người là cái gì?
Đã biết, cho tới nay các nhà khoa học đã có thể ghi nhận được quá trình hình thành tư duy một khi quan sát những bộ phận nhất định của não bộ, thí dụ bối cảnh nỗi buồn con người, phát hiện mạng neuron những thành phần ghi nhớ độc nhất các động từ và chỉ ra những đối tượng có khả năng nghe thấy màu sắc người có mối liên hệ hiếm gặp giữa các neuron thực hiện chức năng thị giác và thính giác. Có thể mô tả bức tranh ba chiều bên trong cơ quan quan trọng nhất và du lịch bên trong chúng như thành phố khổng lồ, cuộc sống nhộn nhịp. Dẫu có sử dụng thế hệ máy tính công suất lớn nhất và kỹ thuật hiện thực ảo mới nhất cũng không thể huy động được đồng thời khối lượng công việc của vài ba nghìn neuron thần kinh, khi bộ não con người có tới hàng tỉ neuron. Giới khoa học đã tìm con đường đến sự tư duy của con người bằng nhiều cách. Đó là phương pháp chụp sọ não bằng tia phản vật chất, tức đo vùng từ trường bên ngoài hộp sọ số liệu cho thấy những gì diễn ra bên trong. Nhờ kỹ thuật tối tân này, người ta nhận biết, thí dụ tia chớp bất chợt của sự hoảng loạn, nó bùng nổ trong cấu trúc cực nhỏ trên nền tảng não bộ. Sự chấn thương khiến cho con người không còn khả năng đánh giá ngôn ngữ cử chỉ biểu lộ trên gương mặt người khác. Không biết đối tượng tỏ thân ái hay thù địch cũng không thể khẳng định rằng mọi người đang nhìn vào bản thân hay hoàn toàn ngược lại. Người ta phỏng đoán rằng, chính những trục trặc cấu trúc dạng này là hậu quả của hội chứng đần độn từ thuở ấu thơ sự không thể thiết lập mối quan hệ bình thường với thế giời bên ngoài và cộng đồng. Sự tích cực thái quá của hệ thống này trong cách thức khác sẽ làm rối loạn sự tiếp nhận những tín hiệu mang tính xã hội gây ra tình trạng hoang tưởng. Ngày nay, những kỹ thuật nhận dạng tính tích cực của não bộ đã cho phép giám sát những vụ nổ dây chuyền trong các neuron thần kinh, một khi đối tượng nỗ lực làm sống lại trong tiềm thức những kỷ niệm đã chôn chặt trong sâu thẳm trí nhớ. Những thông tin trên và tương tự trở thành tư liệu quý cho các nhà sinh học thần kinh, các nhà tâm thần học và thần kinh học đang tìm lời giải cho ẩn số. Trí tuệ con người là gì. Điều đó thật có ý nghĩa, bởi mới cách đây không lâu, người ta còn nghi ngờ về mối liên hệ của nó với não bộ. Sau đó người ta cho rằng, dẫu có thể nó nằm trong đầu, song như sự tồn tại phi vật chất, nó hoàn toàn không bắt buộc phải liên quan đến thân thể. Mãi khi những nhà nghiên cứu lâm sàng bệnh nhân chỉ ra sự thay đổi thế nào về khả năng nhận biết thế giới do những chấn thương về vật chất của não bộ, sự thật mới được nhất trí thừa nhận. Té ra những gì chúng ta vẫn coi như thực tế tồn tại khách quan chỉ là kết quả cuộc chơi giữa thế giới bên ngoài và cơ quan quan trọng nhất của chúng ta. Màu tím té ra tồn tại độc nhất như hiệu quả của sự kích thích một dây thần kinh thị giác nào đó thông qua những sóng ánh sáng có độ dài nhất định. Tiến sĩ Semir Zeki, nhà sinh học thần kinh thuộc đại học Tổng hợp College ở Luân Đôn đã phát hiện trong mạng neuron thần kinh thị giác những siêu hệ thống độc lập nhận biết màu sắc, hình dáng, chuyển động và độ sâu. Thậm chí một chấn thương nhỏ mạng lưới trên cũng có thể dẫn đến những biến đổi không lường về hình ảnh của thế giới quanh ta. Một trong số bệnh nhân của Tiến sĩ Zeki có thể thí dụ vẽ được nhà thờ thánh Paolo ở Luân Đôn với tất cả những chi tiết nhỏ nhất, nhưng lại không hề biết đó là cái gì. Bệnh nhân khác coppy được tất cả các hình tượng từ tác phẩm đủ màu sắc của những họa sĩ nổi tiếng, song lại không hề nhìn thấy màu sắc. Lại có bệnh nhân khác nhận ra hình dạng, song chỉ một khi chúng đứng đơn lẻ và không thể nhận biết, nếu chúng chuyển động. Sự mất cân đối giải phẫu học sẽ thể hiện trong sự bất thường bên ngoài hiện thực. Tiến sĩ George Ojeman thuộc đại học Tổng hợp Washington mô tả sự phong phú phi thường của những vấn đề thuộc về lĩnh vực ngôn ngữ là tác phẩm của những đối tượng rủi ro sau phẫu thuật hoặc sau một số bệnh về não.
Khánh Nam – Trí Thức Trẻ – số 30 – tháng 12 – 1997.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *