CHAMPA TRÊN ĐẤT QUẢNG BÌNH XƯA Cuộc khảo cổ đền Chăm tại làng Trung Quán Quảng Ninh Quảng Bình năm 1926

CHAMPA TRÊN ĐẤT QUẢNG BÌNH XƯA :
Cuộc khảo cổ đền Chăm tại làng Trung Quán – Quảng Ninh -Quảng Bình năm 1926 :
P 2: Cuộc khảo cổ ở Trung Quán và số hiện vật thu được:
…….
Vào tầm tháng 8 năm 1925, sau khi nhận được thông tin về móng gạch ở làng Trung Quán, Cha Pirey Henri có lên đây khảo sát qua vùng này và phát hiện ra móng gạch với diện tích khoảng gần 1 mét vuông nổi lên trên một gò đất, nằm trong một cánh rừng, cách đó không xa là con sông đang mùa nước lớn. Nơi phát tích ngôi đền này nằm ở gần làng Trung Quán, huyện Trung Quán, phủ Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình. Sau khi nhận được giấy phép từ Viện Viễn Đông Bác Cổ ngày 11 tháng 7 năm 1926, cha Pirey Henri và đoàn cộng sự của mình bắt đầu khởi hành từ Tam Tòa-Đồng hới lên làng Trung Quán cách tỉnh lỵ Đồng Hới – Quảng Bình khoảng 7km. Đoàn dựng trại, thu xếp chổ ăn ngủ và thuê thêm khoảng 10 người dân địa phương phát dọn khu vực này. Đây là một nơi khá xa khu dân cư ở. Ngày 12 – 07 – 1926 cha Pirey Henri và cộng sự bắt đầu bắt tay vào việc. Khu vực phát lộ ban đầu là một nền móng nổi lên trên mặt đất với diện tích khá nhỏ, xung quanh cấy cối rất rậm rạp và có nhiều cây khá to. Sau khi phát quang cả một vùng khá rộng, đoàn phát hiện đây là một đền tháp bị sụp đổ hoàn toàn với nền móng khá lớn có kích thước khoảng 7 mét X 9 mét với chiều cao nổi lên trên mặt đất khoảng 1 mét rưỡi.
Cha Pirey Henri dò hỏi những người dân địa phương vùng này thì được biết cha ông họ từ xa xưa không hề thấy nhắc gì đến ngôi đền này. Nhưng người làng kể lại có nhìn thấy một tảng đá vôi xanh rất to nằm lẫn trong bụi cây, một thời gian sau họ lại không nhìn thấy nó nữa, có thể ai đó đã đưa vứt xuống sông rồi thì phải. Trước đó ông cũng đã tra lục trong các bộ sử triều Nguyễn cũng không hề tìm được gốc tích của chùa chiền miếu mạo của người Việt xây dựng tại đây. Khảo sát sơ bộ về gạch, vữa, dáng dấp của móng đền, cha Pirey Henri tạm khẳng định đây là một ngôi đền Chăm cổ còn sót lại nhưng không hiểu vì sao nó lại nằm độc lập, tách biệt ra khỏi 2 quần thể đền Chăm vùng này đó là Đại Hữu và Mỹ Đức?
Sau khi nền móng được phát lộ, ngày 13 – 07 – 1926 cha Pirey Henri đã có bản báo cáo vắn tắt sơ bộ và cho người đưa về Đồng Hới đánh dây thép gửi Viện Viễn Đông Bác Cổ.
………
(Còn tiếp P 3: Cuộc khảo cổ ở Trung Quán và số hiện vật thu được)
P/S: Trong báo cáo của cha Pirey Henri gửi Viện Viễn Đông Bác Cổ về các cuộc khai quật ở Trung Quán, Đại Hữu, Mỹ Đức… ông dùng rất nhiều đoạn và nhiều từ Latin cổ, chắc là thời đó các cha cố, linh mục Công giáo theo thói quen khi học ngôn ngữ Latin trong các trường Dòng và đọc các bộ sách Kinh Thánh dày cộp phải dùng tiếng Latin cổ. Do vậy việc biên dịch qua tiếng Việt cũng gặp nhiều khó khăn. Có bác nào rành về ngôn ngữ Latin ko giúp dịch dùm nhà em vài đoạn với, xin cám ơn trước ạ.
Ảnh: Một trong số hiện vật thu được trong cuộc khai quật.
18/08/2018
PTX-EIC.

2 thoughts on “CHAMPA TRÊN ĐẤT QUẢNG BÌNH XƯA Cuộc khảo cổ đền Chăm tại làng Trung Quán Quảng Ninh Quảng Bình năm 1926

  1. Phan Thanh Xuân

    Bác Nguyễn Viết Thắng ở gần đây có thông tin gì thêm về ngôi Đền này không ạ?

    Reply
  2. Tu Van Nguyen

    Giả thiết ngôi đền này bị hủy hoại do trong thời kỳ chiến tranh Trịnh- Nguyễn hoặc Nguyễn- Tây Sơn, chú nghĩ sao?

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *