Bị liệt nửa người bên trái đột ngột do bị bệnh tim phải không?

Hỏi: Bị liệt nửa người bên trái đột ngột do bị bệnh tim (hẹp van hai lá). Sau một thời gian đi điều trị tay trái hiện giờ không được đưa lên đưa xuống được, chân bên trái đi lại khó. Vậy bệnh có thể bình phục được không? Chữa ở đâu? (Phạm Thúy Nga – Lê Trân – Hải Phòng).
Trả lời: Người ta gọi tai biến mạch máu não là chỉ tình trạng một người đang khỏe mạnh tự nhiên bị liệt nửa người, nói ngọng hoặc hôn mê bất tỉnh. Bệnh này xả ra phần lớn ở những người có bị cao huyết áp không được theo dõi và điều trị tích cực. Thường bệnh xảy ra đột ngột sau khi đi tắm, bị gió lùa, bị lạnh đột ngột… Song không phải chỉ có bệnh cao huyết áp mới gây ra tai biến mạch máu não, mà bệnh về van tim cũng thường xảy ra những tai biến đột ngột làm người bệnh bị liệt nửa người, có khi không nói được hoặc nói ngọng. Trong các bệnh về van tim gây ra tai biến này thì phổ biến nhất là bệnh hẹp van hai lá. Vậy tại sao bệnh hẹp van hai lá lại gây ra tình trạng liệt nửa người? Tại sao lại gọi đó là tai biến mạch máu não. Ở một cơ thể bình thường thì các van tim hải mềm mại để máu hút từ tâm nhĩ xuống tâm thất dễ dàng và khi hai tâm thất bóp máu sẽ qua van động mạch chủ và động mạch phổi dễ dàng. Cùng trong thời điểm này van hai lá thông từ tâm nhĩ trái xuống tâm thất trái và van ba lá thông từ tâm nhĩ phải xuống tâm thất phải được khép kín, dòng máu khi tâm thất thu không trào ngược về tâm nhĩ. Song ở một số người bị viêm các van tim, đặc biệt là vai hai lá sẽ dễ để lại những tổn thương vĩnh viễn lá van dày lên, xơ cứng, chít hẹp. Tình trạng này làm cho lỗ van hẹp lại, do đó máu từ tâm nhĩ trái xuống tâm thất trái bị khó khăn. Từ đó gây ra rối loạn về dòng chảy trong buồng tim tâm nhĩ trái. Khi có rối loạn về dòng chảy thì máu sẽ đông lại thành cục ở tâm nhĩ. Đến một lúc nào đó cục máu đông văng ra, xuống tâm thất. Từ đó cục máu đông theo dòng mạch lên não và làm tắc nghẽn một dòng động mạch. Tình trạng này ta gọi là tắc mạch não. Khi người bệnh bị tắc mạch não sẽ dẫn đến liệt nửa người, nói khó hoặc không nói được tùy thuộc vào vị trí nơi tắc. Có thể nói tắc mạch máu não là một tai biến phổ biến của bệnh hẹp van hai lá lâu ngày. Thường nếu cục máu đông nhỏ, người bệnh đến viện sớm thì việc điều trị có nhiều thuận lợi và khả năng phục hồi vận động bên bị liệt cũng cao hơn. Song nếu đến bệnh viện chậm, cục máu đông lớn thì việc điều trị sẽ gặp nhiều khó khăn, khả năng phục hồi vận động của người bệnh cũng kém. Trường hợp bị tắc mạch máu não từ năm 1993 đến nay, đã được điều trị tại nhiều bệnh viện song người bệnh vẫn bị liệt nửa người, tay trái không nhấc lên được, chân bị liệt đi tập tễnh. Trường hợp này người bệnh đã bị di chứng, không có khả năng phục hồi bình thường như trước khi bị bệnh. Đối với những bệnh nhân này người ta phải hướng dẫn phục hồi chức năng là chính. Thuốc điều trị chỉ là hỗ trợ giúp cho tuần hoàn não được cải thiện đôi chút. Đối với những bệnh nhân mắc phải di chứng do tắt mạch máu não hay do xuất huyết não thì việc phục hồi chức năng là quan trọng nhất. Hàng ngày phải hướng dẫn cho bệnh nhân tự đi lại, tập vận động bên chi bị liệt. Có thể kết hợp với xoa bóp, tắm nóng hàng ngày để tuần hoàn máu được dễ dàng. Về thuốc phối hợp có thể dùng một trong các loại sau: Lucidri viên nén 100 mg, 250 mg ngày uống 4 viên loại 250 mg chia hai lần.
Duxil ngày uống 2 viên chia hai lần.
Aspirine plt 8 ngày uống 1 viên phối hợp với hai loại thuốc trên. Song dù điều trị tích cực thì bệnh cũng không thể phục hồi như bình thường vi tổn thương đã quá lâu và đã để lại những dị chứng ở não.
BS Phạm Xuân Thịnh – Trí Thức Trẻ – số 29 – tháng 11 – 1996.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *