Ái tình trong mộng, trong thực của lê thánh tông- phần 1

Có đêm nào tuyệt diệu như đêm nay giữa những ngày nương náu trong dân, tránh sự truy lùng của phe cánh đối địch ở triều, bà Ngô Thị Ngọc Dao, vợ thứ của Hoàng đế đã quá cố Lê Thánh Tông lại được gặp gỡ quan Điện tiền đô chỉ huy sứ Nguyễn Đức Trung, một người bạn hồi thơ ấu của bà. Dịp đâu may mắn lạ thường cuộc tái ngộ đó làm cho con trai bà Ngọc Dao là hoàng tử Lê Tư Thành giữa những ngày xuân trẻ tràn đầy mộng mơ gặp lại được Nguyễn Thị Hằng, con gái thứ hai của quan Điện tiền. Như một cảm ứng đồng thanh có sẵn bốn mắt nhìn nhau say đắm, hai khuôn mặt hồng lên vì xúc động. Rồi bỗng cả hai nhớ lại câu chuyện cũng vào mùa hạ này năm ngoái: Tư Thành có dịp về trang Gia Miêu ngoại, huyện Tống Sơn – Thanh Hóa, gặp một người con gái đang vo gạo ở một bến nọ. Nàng không ăn mặc quí phái như hôm nay nhưng sắc đẹp khiến chàng không thể bỏ đi được. Đứng tần ngần hồi lâu xem nàng vo gạo, chàng bỗng buộc miệng, đọc một vế đối: “Gạo trắng nước trong mến cảnh lại càng thêm mến cả…”. Câu đối của Tư Thành bỏ lửng, nhưng ý nghĩa quá rõ ràng. Cô gái nghe xong vẫn cúi đầu làm thinh. Cho tới lúc vo gạo xong, cắp rá lên, cô mới ngoái cổ đáp lại: “Cát lầm gió bụi, lo đời đâu đấy hãng lo cho…”. Câu đối cũng bỏ lửng rất tài tình ấy khiến Tư Thành mến phục và nhớ mãi không quên. Nhưng chỉ đến đêm nay chàng mới biết nàng ở chốn quyền môn lệnh tộc này. Nàng tên húy là Hằng, tên chứ là Huyên, cùng với bậc tiền bối là anh hùng dân tộc Nguyễn Trãi chung một viễn tổ là Định quốc công Nguyễn Bặc, đệ nhất công thần thời Đinh. Gặp gỡ chưa nhiều mà Tư Thành đã thấy lòng xao xuyến lạ lùng như đã bén duyên nhau từ thuở nào. Chàng thấy như văng vẳng đâu đây lời truyền tụng của dân gian về tiền duyên của hai người hợp với giấc mộng gặp tiên đồng ngọc nữ của mẹ mình:

“Gặp nhau từ thuở thiên đình
Lòng nào nỡ phụ tâm tình thế ru”
Và điều đó như có sự ứng hợp: cũng đêm nay dưới ánh trăng huyền ảo, mẹ con chàng được nàng thổi cho nghe bài sáo theo điệu lên tiên và ngâm tặng hai bài thơ do chính mình sáng tác, với điển tích tiên nữ biệt thềm đỏ cung trăng (đan trì) mà tấm lòng lúc nào cũng như hoa quỳ, hoa hoắc hướng về mặt trời:
Từ ngày tạ biệt Đan Trì
Tấc lòng quỳ hoắc luống bề ngóng trông.
Vầng dương nay đúng ngọ hồng
Xin đem chút sáng sưởi nồng, duyên xưa
Hoài công dưới nguyệt ôm cầm
Nước non ai thấu trí âm cho cùng?
Thề xưa nay mới trùng phùng
Tình ai há nỡ phụ lòng năm xưa?
Tiếng sáo trầm bổng tuyệt hay như ru con người vào chốn Dao trì, Bồng lai, dáng vẻ thanh cao duyên dáng khác nào Ngọc nữ của nàng, âm điệu, nội dung sâu nặng tình người của hai bài thơ khiến không những Tư Thành mà cả bà Ngọc Dao cũng thực sự cảm động. Bà chủ động bàn với song thân của Hằng việc đích ước cho đôi bạn trẻ. Sau này Tư Thành được tôn làm hoàng đế tức là vua Lê Thánh Tông lập tức chàng đón nàng vào cung phong làm Sùng Nghi, cho ở cung Vĩnh Ninh, rồi nàng sinh hoàng thái tử thì tấn phong làm quý Phi. Khi vua Thánh Tông mất con nàng là vua Hiến Tông lên ngôi mới tôn mẹ làm hoàng thái hậu, đón vào ở điện Trường Lạc nên thường gọi là Trường Lạc thái hậu.
Đinh Công Vĩ-Trí Thức Trẻ – số 37 – tháng 7 – 1998.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *