Có gì mới trong cuộc chiến chống AIDS?

(Trò chuyện với giáo sư R. Gallo, đồng tác giả khám phá virus HIV, một trong những nhà bác học lớn nhất nghiên cứu AIDS). Suốt gần 30 năm ông làm việc tại Viện nghiên cứu bệnh ung thư quốc gia ở Bethesda – Maryland, nơi giáo sư thực hiện những phát minh lớn nhất. Ngay từ năm 1979, giáo sư đã nhận diện được Retrovirus mang tên HTLV-1 sau đó vài ba năm, cùng với giáo sư Luc Montagnier của nước Pháp, phát hiện ra Retrovirus khác mang tên HIV, thủ phạm gây đại dịch AIDS. Đó là chưa kể những công trình vĩ đại khác như sự tách biệt sau 25 năm siêu virus HHV-6 và Retrovirus tiếp theo HTLV-6 và Retrovirus tiếp theo HTLV-2. Khi nào nhân loại có thể chiến thắng bệnh dịch đang lan tràn ra khắp thế giới và ở một số khu vực thí dụ như châu Phi hay châu Á – AIDS bắt đầu tàn sát nhiều nhân mạng hơn một số bệnh dịch khác. Với AIDS tình hình có thể cũng giống như bệnh máu trắng trong trẻ em: tiến bộ sẽ chậm chạp. Kết quả các nghiên cứu này đã đưa đến tiến bộ đáng kể trong điều trị một số bệnh ung thư ví dụ như ung thư máu. Vậy thì lý do nào xui khiến giáo sư quyết định rời bỏ cơ quan nghiên cứu nổi tiếng như thế, để làm giám đốc Viện virus học thuộc Đại học Tổng hợp Maryland – Baltimore của nước Mỹ? Tôi muốn có nhiều mối quan hệ hơn với đông đảo sinh viên. Nhưng quan trọng hơn,Viện nghiên cứu đó là trung tâm nghiên cứu khoa học kiểu mới ở Mỹ, nơi thực hiện các công trình không chỉ nghiên cứu HIV, mà cả những loại virus khác, thủ phạm gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm. Tất cả được thực hiện đồng thời trên cả ba chuyên ngành: những nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu thực nghiệm và sinh lý học dịch bệnh. Trung tâm có nhiều mối quan hệ nghiên cứu với các trung tâm cùng loại ở nhiều quốc gia và châu lục khác, thí dụ ở châu Phi.

Những bệnh dịch nào là đối tượng quan tâm hàng đầu của Viện? Chúng tôi nghiên cứu những mối quan hệ giữa các bệnh ung thư, thí dụ giữa ung thư máu và virus. Nhưng không chỉ có vậy. Chúng tôi cũng không quên rằng, những bệnh khác cũng có thể liên quan đến virus. Chúng tôi cũng nghiên cứu bệnh ung thư vú. Chúng tôi sẽ thử nghiệm nhiều phương pháp điều trị khác nhau. Những nghiên cứu trong phạm vi này phát triển nhanh trong đó có vai trò của tiến bộ sinh học phân tử.
Giáo sư muốn nói đến liệu pháp gene?
Để phát triển, virus buộc phải sinh sôi. Vậy nên chúng tôi có thể thử nghiệm phương pháp cản trở quá trình đó, ví dụ nhờ hoạt động của gen. Đối với AIDS, việc áp dụng liệu pháp gen thực hiện thông qua, thí dụ việc đưa vào tế bào tủy sống đội quân gen có khả năng bảo vệ cơ thể trước sự tấn công của virus HIV. Nhờ phương thức điều trị này, chúng ta có thể nhận dạng phản ứng miễn dịch của người bệnh. Ngoài ra, chúng tôi còn thử nghiệm một số phương pháp khác, ví như liệu pháp hormone.
Chữa ung thư bằng hormone?
Thí dụ điển hình là ung thư cơ bắp căn bệnh thường tấn công bệnh nhân AIDS. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng, một trong những hormone mà cơ thể phụ nữ mang thai đến tháng thứ 3 có khả năng kìm hãm sự phát triển của căn bệnh trên. Bằng cách này, các chuyên gia đang thử nghiệm điều trị bệnh nhân ở California, Washington của Mỹ, tại Bỉ và Pháp. Với tiêm chủng phòng chống AIDS thì thế nào? Nghiên cứu tiến hành đã nhiều năm gần đây người ta nói rằng đã có tiến bộ đáng kể. Ngày càng có nhiều chuyên gia khẳng định rằng, tiêm chủng phòng chống AIDS không chỉ có hiệu quả mà còn rất an toàn? Những thất bại cho đến nay, bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân. Công việc nghiên cứu gặp khó khăn chủ yếu vì khả năng tái sản xuất chớp nhoáng và phi thường của virus HIV. Nhờ thế nó nhanh chóng miễn dịch với đủ loại thuốc. Cũng rất khó khăn điều chế một liều thuốc tiêm phòng có hiệu lực. Thế nên, thật khó tiên đoán khi nào sẽ hoàn thành công trình. Công việc cũng gặp trở ngại do thiếu mô hình bệnh AIDS. Như mọi người đều biết, các nghiên cứu thường được tiến hành theo chu trình thoạt tiên thuốc được thử nghiệm trên cơ thể động vật bị mắc bệnh giống con người. Thế nhưng thực tế virus HIV lại không tấn công các loài khỉ, vượn hay đười ươi. Đối tượng nghiên cứu chỉ có thể là virus SIV thủ phạm gây ra bệnh gần giống AIDS. Như vậy giáo sư đánh giá thế nào về tiến bộ trong nghiên cứu phòng chống AIDS? Khi nào nhân loại có thể chiến thắng bệnh dịch đang lan tràn ra khắp thế giới và ở một số khu vực thí dụ như châu Phi hay châu Á – AIDS bắt đầu tàn sát nhiều nhân mạng hơn một số bệnh dịch khác. Với AIDS tình hình có thể cũng giống như bệnh máu trắng trong trẻ em: tiến bộ sẽ chậm chạp. Tiến trình sẽ dựa trên việc thử nghiệm ngày càng nhiều loại thuốc mới và sự phối hợp nhiều chủng loại khác nhau. Loại này hoặc loại khác kết hợp với một hoặc hai loại, với liều lượng nhất định hoặc cao hơn. Tuy vậy cùng với thời gian, khoa học sẽ có thể cứu chữa ngày càng nhiều người (Theo Forum số 143/98).
Trần Bằng-Trí Thức Trẻ – số 42 – tháng 12 – 1998.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *