Monthly Archives: April 2016

Quan hệ bừa bãi đại dịch nhân loại

Tổ chức y tế thế giới khuyến cáo mỗi năm, trên hành tinh có thêm 250 triệu trường hợp mắc bệnh lây qua đường quan hệ tình dục. Trong con số ấy, đội quân AIDS thực không đáng là bao những người bị nhiễm HIV đối tượng thường là nạn nhân của các quan hệ tình dục chỉ chiếm 19,5 triệu. Đa số tuyệt đối còn lại thuộc nhóm nạn nhân các loại bệnh hoa liễu lậu, giang mai… Vẫn chưa biết, Viêm gan B do vi rút, thống soái, các bệnh lây từ thập kỷ 70 cũng được xếp vào nhóm bệnh họ hàng hoa liễu. Ngoài ra một số nguyên nhân khác, quan hệ tình dục bữa bãi, cũng chính là thủ phạm khiến căn bệnh này bùng nổ ngày càng lớn. Hiện nay, viêm gan B đã có mặt trong trên 3 trăm triệu nhân mạng trên thế giới, cho dù từ năm 1986 việc tiêm chủng đã triển khai rộng rãi ở nhiều quốc gia. Để có loại thuốc hiệu nghiệm điều trị bệnh lậu, nhân loại phải mất tới 450 năm tính đến thời điểm lần đầu tiên sử dụng Penixilin phát minh của A. Fleming năm 1928. Nhưng chứng bệnh nan y chết người này thực sự bị chinh phục mới được 50 năm. Mặc dù vậy, nó vẫn thuộc nhóm bệnh phổ biến nhất hậu quả của quan hệ tình dục. Các nhà viết sử y học, đến nay vẫn chưa thống nhất được với nhau về nguồn gốc của con bệnh. Phát hiện năm 1905 của giáo sư F. Schaudin người Đức gốc Lat va ở Béc Lin cũng không dung hòa được tranh cãi chung quanh đề tài. Một số nhà khoa học cho rằng, nó có nguồn gốc từ châu Mỹ, rằng thủy thủ đoàn thám hiểm Cô lum bô đã mang nó về châu u. Và sau đó xuất khẩu sang các châu lục còn lại, theo trường phái khác, con bệnh có lai lịch già như bệnh hủi, song vì mãi đến thế kỷ 15, khi nó bùng nổ thành thảm họa ở châu u, thế giới mới nói nhiều về bệnh hoa liễu. Thoạt tiên nó phát tỏa ở Ý năm 1495 ít lâu sau lan sang Pháp, Đức và Ba Lan. Đến năm 1496, đại dịch bao trùm tới Hà Lan, Hy Lạp, một năm sau Vương quốc Anh và ba năm sau đã phổ biến ở Đan Mạch, Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Trải qua nhiều thế hệ, cho đến ngày nay, theo ông Tổng giám đốc WHO, Hiroshi Nakajima, ở nhiều quốc gia nhất là thuộc thế hệ giới thế ba những bệnh lây qua đường tình dục vẫn là mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe cộng đồng. Tiếc rằng, thậm chí ngay cả ở những quốc gia công nghiệp phát triển nhất, kiến thức chung về hiểm họa cũng rất là hạn chế. Kết quả cuộc thăm dò mùa thu năm nay do Viện Gallup thực hiện ở Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ, Anh và Mỹ là chứng cớ đầy thuyết phục cho nhận xét của vị đứng đầu WHO. Cuộc nghiên cứu tiến hành tới 6 nghìn đối tượng. 30% thừa nhận có biết ít nhất một người đã từng gõ cửa bác sĩ hoa liễu, nhưng cũng từng ấy người không hề biết những bệnh gì có thể là hậu quả của quan hệ tình dục bừa bãi, ngoài AIDS. Chỉ có 19% số người được thăm dò có thể kể được tên ba bệnh trở lên là hậu quả của nguyên nhân trên. Thế nên, Tổ chức y tế thế giới khẳng định rằng: Nguyên nhân sâu xa của tình trạng đại dịch do quan hệ tình dục bừa bãi trên thế giới chính là sự non kém của chương trình giáo dục tình dục bao cao su không chỉ bảo vệ trước nguy cơ HIV, mà cả những căn bệnh khác lây qua đường tình dục và sự gia tăng các mối quan hệ xác thịt với đối tượng thiếu hiểu biết về lĩnh vực này. Vì vậy, giải pháp khả thi nhất hứa hẹn cơ may thành công trong nỗ lực hạn chế và đi đến loại trừ dịch bệnh lây lan qua đường quan hệ tình dục nhất thiết phải dựa trên việc nâng cao chất lượng giáo dục tình dục lành mạnh cho toàn xã hội song song với chiến dịch phòng ngừa rộng rãi WHO kết luận.
BS Như Thọ – Trí Thức Trẻ – số 7 – tháng 1 – 1996

Gặp nhà khoa học trẻ Việt Nam được giải thưởng châu Á – Phần 2

Phóng viên: Anh có thể giới thiệu đôi điều về bản thân.
Bác sĩ Phan Trung Hòa: Ba má tôi là cán bộ tập kết. Năm 1978, khi đang học lớp 6 ở Hà Nội, tôi theo ba má vào thành phố Hồ Chí Minh nhà nghèo, nên để đỡ đần cha mẹ và có tiền mua sắm sách vở, tôi phải đi làm thêm từ năm cuối cấp II cho tới tận khi tốt nghiệp Đại học Y dược thành phố Hồ Chí Minh năm 1989 Hòa là sinh viên đầu tiên kể từ năm 1975 trở lại đây tốt nghiệp bác sĩ Y khoa đạt điểm tuyệt đối điểm 10. Sau đó tôi theo học tiếp 4 năm từ năm 1989 đến năm 1993 để lấy bằng bác sĩ nội trú. Hàng năm, tại bệnh viện phụ sản Từ Dũ có khoảng 30 nghìn bà mẹ đến sinh, trong đó có gần 9 trăm trường hợp bị bệnh thai trứng, chiếm tỷ lệ rất cao so với nhiều nước châu Á khác và trên thế giới. Về nguyên nhân gây bệnh này, người ta cho rằng chúng có mối liên hệ hữu cơ với tình trạng suy dinh dưỡng ở sản phụ, thiếu vitamin A lúc nhỏ, lập gia đình sớm, sinh nhiều lần, sinh lúc dưới 20 tuổi hoặc trên 40 tuổi…. và đặc biệt là nhiễm chất độc hóa học trong chiến tranh. Chính thời điểm này tô được tiếp xúc bảng điểm JSOG của Ishizuka và nghiên cứu cải tiến nó. Công trình cải tiến này tôi đã báo cáo ở Hội nghị sản phụ khoa châu Á – Thái Bình Dương tổ chức tại Nhật vào tháng 6 năm 1993 và Hội nghị toàn thế giới về bệnh thai trứng ở Hồng Kông tháng 11 năm 1994. Hiện nay tôi đang học năm thứ hai nghiên cứu sinh khóa 1994 đến năm 1997 để lấy bằng tiến sĩ về cùng đề tài Chuẩn đoán phân biệt sớm ung thư nguyên Bào nuôi thai trứng xâm lấn tại Việt Nam, chỉ dựa vào những gì sẵn có ở Việt Nam.
Phóng viên: Xin chúc mừng anh. Mới 31 tuổi, anh còn nhiều thời gian để theo đuổi con đường khoa học mà anh đã chọn. Cuối cùng Nhà khoa học Trẻ muốn nói điều gì với độc giả trẻ của Tri Thức Trẻ?
Bác sĩ Phan Trung Hòa: Tôi gặp may. Tôi đã gặp được những người lãnh đạo biết tạo điều kiện giúp đỡ giới trẻ nuôi dưỡng những ý tưởng mới mẻ, phát huy khả năng của mình. Kết quả vừa đạt được của tôi có sự đóng góp không nhỏ của những người thầy vừa là đồng nghiệp như giáo sư Nguyễn Thị Ngọc Phượng, giáo sư Lê Văn Điển, giáo sư Nguyễn Đình Hối… và tất nhiên cả bà xã tôi nữa. Điều tôi muốn nói là để được thành công, ngoài những nỗ lực của bản thân, còn phải có những yếu tố khác nữa, chẳng hạn người quản lý có tầm nhìn rộng, tạo cơ hội cống hiến, đóng góp cho lớp trẻ. Ngày 2 tháng 11 năm 1995.
Hàn Thúc Quá – Trí Thức Trẻ – số 7 – tháng 1 – 1996.

Gặp nhà khoa học trẻ Việt Nam được giải thưởng châu Á – Phần 1

Lời tòa soạn ngày 15 tháng 10 năm 1995, tại Ba Li – Indonesia, Hiệp hội sản phụ khoa châu Á – Thái Bình Dương đã khai mạc Hội nghị lần thứ 15 và trao giải thưởng nhà khoa học trẻ cho bác sĩ Phan Trung Hòa bệnh viện phụ sản từ dũ thành phố Hồ Chí Minh về công trình khoa học chuẩn đoán phân biệt sớm ung thư Nguyên Bào nuôi thai trứng xâm lấn tại Việt Nam. Phóng viên Tri Thức Trẻ đã có cuộc trao đổi đối với nhà khoa học trẻ về vấn đề này.
Phóng viên: Được biết đây là giải thưởng đầu tiên kể từ khi Việt Nam gia nhập AOFOG. Xin anh cho biết đôi nét về tổ chức AOFOG và giải thưởng này.
Bác sĩ Phan Trung Hòa: Như tên gọi, AOFOG là tổ quốc nghề nghiệp của các nhà hoạt động sản phụ khoa vùng châu Á – Thái Bình Dương, trong đó có Việt Nam. Giải thưởng nhà khoa học trẻ được trao vào mỗi kỳ hội nghị cho những bác sĩ trẻ dưới 35 tuổi có những công trình khoa học có giá trị. Đây là giải thưởng Nhà khoa học Trẻ lần này, ngoài tôi ra còn có một nữ bác sĩ người Nhật và một nam bác sĩ Đài Loan.
Phóng viên: Bệnh ung thư nguyên bào nuôi và thai trứng xâm lấn là gì? Chúng có ảnh hưởng ra sao đối với sản phụ? Nguyên nhân gây bệnh?
Bác sĩ Phan Trung Hòa: Ung thư nguyên bào nuôi và thai trứng xâm lấn vốn xuất phát từ bệnh thai trứng dân gian gọi là chửa trứng: trứng thay vì phát triển thành bào thai lại mọc thành từng chùm trong tử cung, chụp tia X thấy hình bão tuyết. Hai bệnh này rất nguy hiểm, có thể gây tử vong nếu không được chữa trị kịp thời. Hàng năm, tại bệnh viện phụ sản Từ Dũ có khoảng 30 nghìn bà mẹ đến sinh, trong đó có gần 9 trăm trường hợp bị bệnh thai trứng, chiếm tỷ lệ rất cao so với nhiều nước châu Á khác và trên thế giới. Về nguyên nhân gây bệnh này, người ta cho rằng chúng có mối liên hệ hữu cơ với tình trạng suy dinh dưỡng ở sản phụ, thiếu vitamin A lúc nhỏ, lập gia đình sớm, sinh nhiều lần, sinh lúc dưới 20 tuổi hoặc trên 40 tuổi…. và đặc biệt là nhiễm chất độc hóa học trong chiến tranh.
Phóng viên: Công trình chuẩn đoán phân biệt sớm ung thư nguyên Bào nuôi thai trứng xâm lấn của anh có giá trị gì về mặt chuyên môn và ra đời trong hoàn cảnh như thế?
Bác sĩ Phan Trung Hòa: Như trên đã nói, ung thư nguyên Bào nuôi thai trứng xâm lấn là những bệnh có thể gây tử vong nếu không được điều trị kịp thời. Hai bệnh này lại đòi hỏi những phương pháp điều trị hoàn toàn khác nhau. Thai trứng xâm lấn có thể khắc hục được bằng phẫu thuật với khả năng lành bệnh cao ở đa số trường hợp. Còn ung thư nguyên Bào nuôi nhất thiết phải áp dụng biện pháp hóa trị liệu với các loại thuốc đặc hiệu hóa trị liệu với các loại thuốc đặc hiệu như Actinmomycine D, Etoposide…. Đây là những loại thuốc ngoại nhập, rất đắt mà nhiều khi có tiền cũng chưa chắc mua được. Hơn nữa, anh biết đấy, bệnh nhân đa phần là người nghèo. Chính vì thế việc phát hiện sớm hai bệnh trên là hết sức quan trọng. Bởi vì thai trứng xâm lấn có thể làm phẫu thuật mà điều trị bằng thuốc thì vừa tốn tiền, lại vô ích. Còn ung thư nguyên Bào nuôi bắt buộc phải dùng hóa trị liệu, chứ phẫu thuật chẳng ăn thua gì. Chính vì thế mà bác sĩ Ishizuka người Nhật đã lập ra bảng điểm JSOG có khả năng phát hiện sớm hai bệnh này. Nhưng bảng điểm JSOG của Ishizuka có nhiều thiếu sót và có nhiều điểm không phù hợp với tình hình Việt Nam. Vì vậy tôi với sự hướng dẫn của giáo sư Nguyễn Thị Ngọc Phượng, bác sĩ Phan Văn Quyền, đã cải tiến JSOG cho phù hợp với tình hình nước ta và làm tăng hiệu suất chuẩn đoán, đồng thời làm giảm đáng kể sai số bảng JSOG của Ishizuka. Công trình cải tiến này có tên Chuẩn đoán phân biệt sớm ung thư nguyên Bào nuôi thai trứng xâm lấn tại Việt Nam.
Hàn Thúc Quá – Trí Thức Trẻ – số 7 – tháng 1 – 1996.