Monthly Archives: November 2015

Công nghệ chống thấm mới

Đó là nội dung đề tài “một số công nghệ chống thấm tường gạch bao ngoài trong điều kiện khí hậu Việt Nam của hai nhà khoa học trẻ Lê Quang Hùng và Trương Thị Hồng Thúy. Cùng công tác tại viện khoa học kỹ thuật xây dựng – Bộ xây dựng, họ có điều kiện đi sâu nghiên cứu và theo dõi thực tế tác hại của khí hậu nhiệt đới nóng ẩm đối với các công trình xây dựng ở Việt Nam. Nhưng trên hết là lòng yêu nghề, sự say mê sáng tạo đã thôi thúc họ bắt tay nghiên cứu đề tài này.
Hiện tượng thấm ẩm tường gạch bao ngoài là một trong các dạng hư hỏng khá phổ biến ở các công trình xây dựng hiện nay, đặc biệt là các công trình dân dụng có chiều dày tường mỏng là 110 mm hoặc phần tường dưới xây bằng gạch lỗ. Khí hậu nóng ẩm như ở nước ta thường gây ra sự nóng ẩm như ở nước ta thường gây ra sự giãn nở nhiệt giữa các kết cấu vật liệu làm chúng nút vỡ và thấm nước từng phần tường gạch bao ngoài. Sự cố hư hỏng trên làm giảm đáng kể tính thẩm mỹ và giá trị sử dụng của công trình. Biện pháp, chống thấm, ẩm cổ truyền thường là đập ra, trát lại hoặc quét phủ bằng nước xi măng. Cách sửa chữa này hoặc rất tốn kém hoặc không bảo đảm mỹ quan và độ bền công trình xây dựng. Hiện nay, nhiều vật liệu chống thấm của nước ngoài đã được giới thiệu và bán rộng rãi trên thị trường Việt Nam. Tuy nhiên, các vật ấy chưa được nghiên cứu đầy đủ để thích ứng với điều kiện khí hậu Việt Nam và các dạng thấm tường cụ thể. Nghiên cứu các dạng thấm tường cụ thể, pha chế các vật liệu, chống thấm như lastic, nhũ tương… có sẵn trên thị trường tạo ra vật liệu chống thấm có hiệu quả nhất trong điều kiện khí hậu Việt Nam… là những việc làm đầy tính sáng tạo và mang ý nghĩa thực tế của hai nhà khoa học trẻ Hùng – Thúy. Qua nghiên cứu thực tế, họ đã phân loại các dạng thấm tường như sau:
Thấm ẩm trực tiếp qua tường
Ngấm ẩm chân tường
Thấm qua kẽ nứt cổ trần
Thấm qua kẽ khuôn cửa và tương gạch
Từ đó, họ nghiên cứu các biện pháp sửa chữa cụ thể. Với dạng thấm ẩm trực tiếp qua tường, biện pháp cổ truyền là trát lại bằng vừa xi măng chống thấm làm dày tường thêm, còn công nghệ mới là quét sơ chống thấm trên nền cũ. Tương tự, dạng ngấm ẩm chân tường, biện pháp cổ truyền là đục tường, đập bỏ vữa trát cũ, đổ lại giằng và trát vữa mới, còn công nghệ mới là bọc phần ngấm ẩm bằng sơn xi măng. Với các dạng thấm qua lớp trang trí ngoài và thấm qua kẽ nứt cổ trần, công nghệ và thấm qua kẽ nứt cổ trần, công nghệ cũ đều không có, còn công nghệ mới là xảm matít, dán băng cách nước đàn hồi. Nhờ tim đúng bệnh, chữa đúng thuốc, nên các công trình xây dựng bị thấm ẩm được sửa chữa bằng công nghệ mới được trả lại đúng giá trị thẩm mỹ và giá trị sử dụng. Ưu điểm của công nghệ mới này còn là: giá thành sửa chữa giảm 15 đến 20% và tiết kiệm được thời gian. Qua một năm nghiên cứu thực tế, kiểm nghiệm trong phòng thí nghiệm, và đem áp dụng tại nhiều công trình xây dựng, những công nghệ chống thấm mới này đã tỏ ra ưu việt hơn hẳn các công nghệ cũ. Công nghệ mới này đã được áp dụng để sửa chữa một số công trình: Ủy ban phòng chống chất độc màu da cam 10 trên 80, Viện nghiên cứu công nghệ quốc gia, Nhà khách chính phủ, công ty phát hành báo chí Trung ương…. Vào dịp kỷ niệm thành lập Đoàn 26 tháng 3 năm 1996, đề tài nghiên cứu của Phó tiến sĩ Lê Quang Hùng và Kỹ sư Trương Thị Hồng Thúy được hội đồng khoa học gồm nhiều nhà khoa học hàng đầu ở Việt Nam nhất trí (bỏ phiếu kín) đề nghị trao giải thưởng “Khoa học – kỹ thuật thanh niên” lần thứ 6.
Phượng Trang – Trí Thức Trẻ – số 12 – tháng 6 – 1996.

Họ không hơn ta

Đó là lời khẳng định trên diễn đàn “Đại hội thanh niên tiên tiến toàn quốc tháng 3 năm 1996” tổ chức tại Hà Nội của lưu học sinh Hồ Ngọc Đức. Năm nay mới 26 tuổi, hiện là nghiên cứu sinh ngành tin học tại trường đại học Leipzig, Cộng hòa liên bang Đức. Năm 1987, sau khi tốt nghiệp trường Phổ thông trung học tại Yên Bái và thi đỗ đại học đạt điểm cao, Hồ Ngọc Đức được nhà nước cử đi học tại Cộng hòa dân chủ Đức, sau hai năm học tiếng, năm 1989 Hồ Ngọc Đức theo học ngành triết học. Được sự đồng ý của lãnh đạo khoa, Đức vừa tham gia học triết vừa học thêm toán, năm 1991 lại học tin học. Năm 1992 Hồ Ngọc Đức đã hoàn thành xuất sắc phần đào tạo cơ bản môn triết, toán và tin học, ngoài ra còn học tiếng Anh và tiếng Pháp. Hè năm 1993, Hồ Ngọc Đức là một trong hai sinh viên tại Leipzig được nhận học bổng của Trung tâm nghiên cứu liên ngành tại trường đại học Berkeley thuộc bang California – Mỹ. Cuối năm 1993 một lần nữa Hồ Ngọc Đức lại được nhận học bổng của Hội Carl Duiberg để cùng một nhóm sinh viên Đức thực hiện chương trình cứu Khoa học xã hội về Việt Nam thời mở cửa… tham gia giảng dạy tại trường đại học Leipzig (cả hai khoa triết và tin học). Tháng 2 năm 1995, sau hơn 5 năm tham gia học tập và nghiên cứu tại Đức, Anh, Mỹ… Hồ Ngọc Đức đã nhận được bằng tốt nghiệp thạc sĩ loại ưu môn triết học, không dừng lại, Hồ Ngọc Đức chuyển sang nộp đơn xin học bổng làm nghiên cứu sinh môn tin học. Trường Leipzig có hơn 18 nghìn sinh viên, năm 1995 được chính quyền bang cấp 35 suất học bổng và Hồ Ngọc Đức là một trong 10 ứng cử viên xuất sắc và là người nước ngoài duy nhất được nhận học bổng này. Hồ Ngọc Đức tâm sự : “Điểm thi tốt nghiệp cao không phải là yếu tố quan trọng nhất giúp tôi được nhận học bổng NCS. Quan trọng hơn, đó là việc đã tham gia tích cực vào việc nghiên cứu khoa học và giảng dạy tại trường nhiều năm”. Và nếu không có gì thay đổi, trong vòng từ 2 đến 3 năm, Hồ Ngọc Đức sẽ hoàn thành luận án tiến sĩ ngành tin học. Hồ Ngọc Đức nói tiếp: “Để đạt được thành tích, ngoài nỗ lực của bản thân, sự giúp đỡ của các thầy và một điều rất quan trọng là được Nhà nước luôn chăm sóc và tạo điều kiện tốt để làm việc, nhờ đó mà chúng tôi yên tâm học tập và nghiên cứu. Nhiều người tốt nghiệp với thành tích xuất sắc, được bạn bè quốc tế nể trọng và khâm phục”. Trong ba năm trở lại đây, Hồ Ngọc Đức đã tham gia nhiều công việc phục vụ cho công cuộc đổi mới ở nước nhà như nghiên cứu phương pháp truyền và xử lý thông tin bằng tiếng việt qua mạng máy tính quốc tế Internét và xây dựng một thư viện điện tử phục vụ cho những người Việt Nam tham gia vào mạng internet. Năm 1993 anh thực hiện đề tài nghiên cứu về cải cách hệ thống giáo dục đại học tại nước ta trong thời kỳ đổi mới và chuyển sang nền kinh tế thị trường…Ở nước ngoài anh đã có ba công trình nghiên cứu đã in và giới chuyên môn đánh giá cao, hai năm liền được mời tham gia hai hội nghị quốc tế lớn và một tạp chí khoa học quốc tế tin học. Để kết thúc bài này, xin trích lời của Hồ Ngọc Đức trong bài phát biểu của mình: “Về mặt trí tuệ họ không hơn ta, còn về mặt ý chí vươn lên, sự năng động sáng tạo thì thanh niên ta còn có phần hơn”.
Phạm Yên – Trí Thức Trẻ – số 12 – tháng 6 – 1996.

Liệu tương lai loài người có một ngôn ngữ chung?

Vì sao tiếng gô loa lại mất đi?
Hiện thế giới có khoảng 7 nghìn ngôn ngữ nó tồn tại, song chỉ hai ba thế hệ nữa thôi, con số trên chỉ còn 1 nghìn và theo Bernard Comrie, giáo sư Trường đại học Tổng hợp Nam California thì vào năm 2100 90% trong số đó sẽ có cơ mất hẳn. Chẳng hạn ở Bắc Mỹ, một vài tiếng Indien vẫn còn được khá đông người nói, còn hàng chục tiếng khác thì đã mai một theo thời gian. Còn ở Nam Mỹ, nếu như tiếng Quechua vẫn tồn tại thì hàng chục tiếng thổ dân khác không còn nữa. Tuy nhiên, sự diệt vong dần các ngôn ngữ chẳng phải là hiện tượng gì mới mẻ cả. Gilber Puech, giáo sư phòng thí nghiệm về động thái ngôn ngữ thuộc trường Đại học tổng hợp Lyon II cho biết trong khi tiếng Ê tơ ru ri cứ ngấm ngầm biến mất thì nền văn minh của nó lại nảy nở. Và dường như song ngữ Etoruri và La tinh đều chung lời cáo giác. Tiếng Gô Loa bị biến mất không phải chỉ vì các cuộc chinh chiến mà còn bởi lúc đầu là những người ưu tú rồi sau là các dân tộc thích loại bỏ dần như tiếng La tinh.
Sự tập trung hóa đã phá hủy tiếng địa phương chăng?
Việc trao đổi thông tin liên lạc sẽ duy trì một tiếng nói chung về ngôn ngữ. Dẫu nó có bị gián đoạn thì cũng chỉ cần 200 đến 300 năm cũng đủ để những ngôn ngữ mới xuất hiện. Tuy tưởng chỉ là hình thức bên ngoài nhưng rất nhanh chóng nó lại giúp các dân tộc hiểu nhau dễ dàng hơn. Thông tin liên lạc, đặc biệt là viễn thông đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với những quốc gia tập trung hòa thử áp đặt một mô hình ngôn ngữ duy nhất. Chẳng hạn theo Puech, các quốc gia tập trung lại thích có những ngôn ngữ để tham khảo chứ không thích phân chia thành các ngôn ngữ nhỏ. Như ở nước Pháp, trải qua hàng trăm năm mới biết bao biến động, họ vẫn duy trì những ngôn ngữ độc lập của dân tộc như tiếng Baxơ hay Brotông, những từ thổ ngữ hay tiếng địa phương như tiếng Pháp – Prôvăng xơ. Điều này, chưa hẳn là thành quả của chính sách độc quyền bởi trong nhiều trường hợp, chính các dân tộc đã tự coi những truyền thống ngôn ngữ của dân tộc mình như những từ cổ và họ mong muốn thích nghi với một mô hình ngôn ngữ truyền qua hệ thống tin đại chúng.
Liệu tiếng Anh có thống trị không?
Sự thống trị của một ngôn ngữ quốc tế luôn luôn tồn tại. Puech nhớ lại rằng: “Nếu chúng ta sống ở Rome, chúng ta cũng phải học tiếng Hy Lạp như ngôn ngữ văn hóa, vào thời Trung Cổ thì tiếng La Tinh còn sang thế kỷ XVIII thì may mắn tiếng Pháp lại trở thành ngôn ngữ quốc tế và hiện nay là tiếng Anh. Nhưng rồi liệu 100 năm nữa có thể là tiếng Nhật hay tiếng nào đó không?
Thực tế việc vay mượn các ngôn ngữ khác cũng chẳng phải mới mẻ gì. Khoảng giữa thế kỷ XIV và XVI đã diễn ra một hiện tượng phát triển vốn từ vựng từ các từ gốc La tinh. Tuy nhiên vào thời đó tiếng La Tinh xuất hiện như một tiếng nước ngoài thần hộ mệnh của tiếng Pháp. Còn giờ đây lại là tiếng Anh. Song bản thân tiếng Anh lại hàm chứa tới 70% từ tiếng Pháp. Ưu thế hiện tại của tiếng Anh chính là do ưu thế phát triển khoa học của nước Mỹ. Thế nhưng nó cũng không phải yếu tố để thu hẹp các ngôn ngữ khác lại. Khía cạnh chủ yếu của sự sống còn của các ngôn ngữ dưới cách nhìn của Sylvain Auroux, trưởng phòng nghiên cứu lịch sử lý thuyết ngôn ngữ Trường đại học Tổng hợp Paris VII nằm ngay trong sự tự động hóa quá trình thông tin liên lạc của loài người và việc xử lý ngôn ngữ. Ngôn ngữ không đủ thông tin hóa để có thể duy trì lâu dài như ngôn ngữ của những nền văn hóa lớn tự nó phát triển và trao đổi những kiến thức khoa học, những quan điểm và đường lối chính trị và mối quan hệ này sẽ tồn tại như một nền văn học của nó.
Liệu có thể cứu vớt các ngôn ngữ khác không?
Hiện nay xu hướng mất dần các ngôn ngữ đang ngày càng gia tăng. Và theo nhận định của các nhà ngôn ngữ học thì sự phong phú đa dạng về ngôn ngữ học hiện tại sẽ không sống nổi quá 100 năm nữ. Thế mà nhiều thứ tiếng trong đó vẫn còn khó hiểu hay còn quá xa lạ. Người ta ước tính có khoảng 120 thứ ngôn ngữ và tiếng địa phương vẫn đang tồn tại chỉ trong lưu vực Amazon. Tuy nhiên, một số nào đó trong những ngôn ngữ đang bị đe dọa tiêu diệt trên một phần di sản chung của loài người lại cho phép chúng ta hiểu được những khía cạnh quan trọng của ngôn ngữ và khả năng nhận thức của loài người. Để tìm hãm được trào lưu hoang mạc hóa phải tạo dựng được niềm tự hào về tiếng nói và nền văn hóa dân tộc của mình và chính môi trường giáo dục của gia đình là yếu tố đảm bảo một cách tự nhiên việc truyền bá di sản văn hóa dân tộc và nhà trường phải là nơi dạy cho lớp trẻ làm chủ tiếng nói dân tộc mình.
Vân Thanh – Trí Thức Trẻ – số 11 – tháng 5 – 1996.

Thực phẩm màu đen kéo dài tuổi thọ

Gọi là thực phẩm màu đen bao gồm: gạo cẩm, đỗ đen, vừng đen, táo đen, mộc nhĩ đen, nấm hương, hải đới, rau màu tím, rau màu đen, gà xương đen và hải sâm… Những loại thực phẩm này chứa nhiều gốc axit amin, nhiều chất khoáng và vitamin. Những thực phẩm này rất là có lợi cho sức khỏe con người như kiện tì, bổ gan, thông huyết, chữa bệnh tóc bị bạc lúc còn trẻ, phụ nữ có thai sử dụng thực phẩm này có lợi cho thai nhi và khi sinh nở. Những thực phẩm này có tác dụng phòng và chữa các bệnh như giảm bớt chất colectoron trong máu, chống béo phì và sơ cứng động mạch. Một số người dùng đậu đen, cam thảo và gừng nấu lẫn nhau để chữa các bệnh như say nắng, tim, khớp đầu gối. Vitamin E, một chất có tác dụng dưỡng sinh, chứa rất nhiều trong vừng đen. Nếu dùng vừng đen, gạo nếp nấu cháo, thêm chút đường có tác dụng nhuận tràng, ngũ tạng, cứng gân cốt , ích khí. Mộc nhĩ đen có chứa nhiều chất sắt, thường xuyên ăn có tác dụng bổ máu, phòng sơ cứng động mạch, ích khí bổ huyết, chữa ghẻ lở, hạ huyết áp. Trong nhân dân thường dùng bài thuốc gồm 4 lượng mộc nhĩ đen thường ngâm nước trong một đêm, 10 hạt táo đỏ, 2 lát gừng nấu trong một tiếng đồng hồ, đem ăn có thể chữa được chứng bệnh trên. Nấm hương màu đen có tác dụng hòa tan chất côlechtoron trong máu, chữa huyết áp cao, một đặc tính mà các loại rau xanh khác không có. Nấm hương đen còn có tác dụng chữa bệnh còng lưng, xương giòn ở người già. Trong khi dùng các loại thực phẩm đen để chữa bệnh, chú ý không nên ăn cùng với những thực phẩm nhiều chất béo, như vậy mới phát huy hết tác dụng của các loại thực phẩm đen này.
Những công dụng mới phát hiện của nước bọt
Những phát hiện mới đây đã cho thấy vai trò quan trọng của nước bọt trong việc ngăn ngừa các bệnh răng miệng. Bạn chớ có nghi ngờ và coi thường khi mới chỉ quan sát vẻ bề ngoài không có gì đặc biệt của nó, thực ra chất lỏng này có những thành phần vô cùng quý giá cho tuyến nước bọt cung cấp, có thể phòng chống các bệnh về răng. Trước hết nó được coi như phụ gia giữa răng và lưỡi để giúp chúng không bị bỏng rát khi va chạm thường xuyên. Và nhờ vào các kháng thể miễn dịch nước bọt còn ngăn ngừa không cho vi khuẩn xâm nhập vào miệng. Hơn nữa chính nước bọt cũng góp phần làm tăng độ PH trong miệng, hạn chế việc tạo răng sâu. Cuối cùng các I on chất khoáng có trong nước bọt sẽ thúc đẩy quá trình tạo men răng. Nhưng những chức năng trên chỉ có được khi nước bọt được kích thích đầy đủ. Có nghĩa là khi bạn bị mất nước hay cổ họng khô vào buổi chiều thì nó dường như vô tác dụng. Vậy phải làm như thế nào? Bạn cần phải uống nhiều nước, ăn nhiều thức ăn rắn, thức ăn có vitamin C, trong ngày có thể nhai kẹo cao su không đường nó sẽ làm dòng nước bọt nhiều lên gấp ba lần. Mặt khác chỉ nên ăn những thứ mình thực sự thích có như vậy mới làm cho bạn ăn ngon và kích thích đủ tuyến nước bọt.
K. Tỉnh – Trí Thức Trẻ – số 11 – tháng 5 – 1996.

Trang phục xà phòng mỹ phẩm gây … bệnh

Mặc quần áo chật được nhiều bạn ưa thích vì nó tôn vẻ đẹp của cơ thể và trong bạn có dáng khỏe mạnh hơn. Tuy nhiên, ngoài cái lợi, nói trên mặc quần áo bó sát người cũng có nhiều cái hại: bạn có thể bị mắc một số bệnh. Bác sĩ Jean Monro một chuyên gia về y học môi trường ở Anh, đã đưa ra những tác hại của cách ăn diện quá chật giúp bạn cách khắc phục để bạn vừa mặc đẹp lại vừa bảo vệ được sức khỏe.
Đi giầy: Khi đi giầy tức là bạn nhồi nhét tất cả ngón chân vào mũi giầy. Nếu giầy quá chật sẽ ảnh hưởng đến xương chân vì xương chân thường mềm. Gót giầy cao có hại nhất. Nó làm mất tư thế tự nhiên của cơ thể, méo mó mắt cá chân và chân đau âm ỉ kéo dài. Gót giầy cao làm chùn cơ bụng chân và gân nối cơ bụng chân với xương. Đi giầy cao gót trọng lượng cơ thể dồn nhiều vào mũi giầy khiến cho các đốt ngón chân dễ tổn thương. Cách tốt nhất là đi giầy vừa với hình dáng của chân, rộng hơn một chút và đế bằng. Quần âu và váy: Dây thắt lưng chật có thể gây những tác động tiêu cực đối với tiêu hóa, như chứng ợ nóng và chướng bụng. Ở Mỹ người ta đặt tên “Hội chứng quần âu chật” cho phong trào đua mặc quần bó chặt đùi vì nó gây hại cho sức khỏe. Kết quả nghiên cứu ở Mỹ cho thấy mặc quần bó sát da đã gây ra bệnh khí hư ra kinh niên và u nang ở phụ nữ và giảm lượng tinh trùng ở đàn ông.
Chất vải mặc: một số chuyên gia quan tâm đến sự an toàn của chất vải mặc chứa một số thuốc nhuộm và hóa chất nhất định. Nữ bác sĩ J. Monro cho rằng cũng như thuốc chữa bệnh có thể ngấm vào da có thể thấm qua da từ quần áo. Một số hóa chất độc hại đối với những bệnh như hen suyễn, éc zê ma và chứng đau nửa đầu. Theo nữ bác sĩ này quần áo và vải như sợi bông, len, tơ lụa, tơ nhân tạo và viscose ít làm hại da nhất.
Đồ trang sức là 30% phụ nữ bị dị ứng da vì ni – ken. Nhưng Ni – ken lại được sử dụng nhiều để làm đồ nữ trang, đặc biệt là khuyên tai. Ni ken còn được làm móc áo lót, dây thắt lưng, dây đồng hồ và móc quần Jean. Thầy thuốc khoa da Michael Klaber ở bệnh viện Broomfield ở Anh cho rằng: “Ni ken là nguyên nhân chung nhất gây ra bệnh viêm da ở phụ nữ”. Ông khuyên rằng, nếu ai bị dị ứng do đồ nữ trang hoặc quần áo thì hãy vứt bỏ chúng đi và mua loại kem có chứa 1% hydrocortisone bôi vào da.
Quần áo lót: Xu hướng gần đây mặc quần áo lót chật và dùng thắt lưng thịnh hành. Điều này không có lợi vì có thể gây ra viêm tĩnh mạch hoặc tụ máu. Thất lưng quá chặt có hại cho bàng quang, làm yếu cơ bụng, ảnh hưởng đến dạ dày. Quần áo chẽn sát người không có lợi cho cơ quan sinh dục, dễ bị nhiễm bệnh vì nó tạo nên môi trường nóng và ẩm dễ để cho nấm và vi khuẩn phát triển. Theo bà J. Monro quần áo rộng bằng sợi bông làm cho ta dễ thở hơn có lợi cho sức khỏe hơn. Một nghiên cứu gần đây cho thấy 58% phụ nữ mặc áo lót không thích hợp một trong những nguyên nhân gây đau vú. Mặc áo lót quá chật sẽ làm đau lưng và đau cổ vì nó thắt chặt một số cơ ở phía lưng. Ngoài ra còn làm da phát ban, mẩn ngứa và ở một số phụ nữ còn bị đau đầu, vấn đề dùng xà phòng bột: Khi ta dùng xà phòng bộ mới vừa quảng cáo, ta nên chú ý, vì nhiều người dễ bị dị ứng da. Hội Eczema quốc gia Anh khuyên rằng, nếu da của ai nhậy cảm với hóa chất không nên dùng xã phòng bột có nhiều chất ăn da. Và nếu giặt quần áo bằng xà phòng bột làm da ngứa và dị ứng phải thay ngay loại xà phòng đó.
Minh Dũng – Trí Thức Trẻ – số 11 – tháng 5 – 1996.

Chữa bệnh ở suối nước, nóng Mỹ Lâm

Nghe bạn bè nói nhiều về suối nước nóng Mỹ Lâm thuộc huyện Yên Sơn tỉnh Tuyên Quang, mặc dù trời đã tối, chúng tôi vẫn đánh xe tìm tới. Đường từ thị xã Tuyên Quang đến Mỹ Lâm khoảng 13 km, đã xuống cấp nghiêm trọng. Đi tắm nước nóng Mỹ Lâm thế này kể cũng vất vả. Chúng tôi ngồi chờ mua vé vào tắm. Cô gái phục vụ mang ra hai can nước suối (một nóng, một lạnh). Khách tự rót, uống miễn phí. Tôi tranh thủ đọc bảng giới thiệu về công dụng và thành phần của nước khoáng Sunphua Mỹ Lâm. Nó có khả năng nhiều công dụng chữa các bệnh khớp xương, thần kinh, hô hấp, tiêu hóa, bệnh phụ khoa, tiết niệu, nhiễm độc nghề nghiệp mãn tính. Về thành phần hóa học chính có ghi:
Cation gồm có: Na, K chiếm 117,4 mg, NH4, O, Ca, chiếm 1,8 mg, Fe chiến 1,61 mg, Al chiếm 1,08 mg, Cu + Zn + Pb chiếm 0,015 mg, Cu + N + C chiếm 0,006 mg.
Anion: Cl chiếm 10,6 mg, NO3 chiếm 0, S04 chiếm 28,8 mg, NO2: 0, HCO3 chiếm 134,2 mg, CO3 chiếm 68 mg.
Uống nước (đặc biệt nước nóng) tôi thấy có mùi như mùi trứng luộc.
Sau khi uống ba lý nước cho đỡ khát, tôi cầm vé vào buồng tắm. Bồn tắm được vệ sinh sạch sẽ, trắng phau. Có hai vòi nước. Vòi nước nóng là 61 độ C được hút thẳng từ giếng lên. Vòi nước lạnh dùng nước suối nóng bơm lên bể chứa để nguội. Người tắm có thể pha nước nóng lạnh, tùy theo sở thích. Chỉ một lát nước đã xả đầy bồn. Nước rất trong. Tôi thả mình trong bồn tắm thư giãn và có cảm giác dòng nước ấm như thấm vào, lan tỏa khắp cơ thể. Hơn mười phút sau, bắp chân, bắp tay tôi đỡ mỏi hẳn. Tôi rúc thật sâu xuống dòng nước để gội đầu và có cảm giác thật sảng khoái. Tôi dầm mình trong nước cả giờ đồng hồ mà vẫn muốn được dầm mình lâu hơn nữa. Tiếc là không còn thời gian. Trở lại phòng đợi, cô gái phục vụ hào phóng đặt tiếp lên bàn hai can nước suối nóng thiên nhiên. Cô đon đả mời khách và sôi nổi kể chuyện: khách thập phương tìm về Mỹ Lam khá đông. Sau khi tắm và uống nước thỏa thuê, họ còn lấy cân được 20 đến 30 lít mang về nhà uống dần hoặc làm quà. Uống nước khoáng Mỹ Lâm rất nhanh đói. Để đáp ứng nhu cầu của khách, ở đây cũng đã thành lập xưởng sản xuất nước khoáng. Mỗi ngày xưởng đóng được khoảng 2.400 chai. Với giá 2 nghìn đồng chai, khách ở các tỉnh Yên Bái, Bắc Thái, Hà Giang, Hà Nội đến mua nhiều khi không đủ bán. Cô đưa cho tôi xem một chai nước thành phẩm. Nhãn, bao bì khá đẹp. Nếu so về giá cả, nước khoáng Mỹ Lâm rẻ hơn nước khoáng thiên nhiên La Vie. Cô gái dẫn chúng tôi xuống xưởng sản xuất. Tôi rất ngỡ ngàng. Qui trình còn rất thủ công. Nước khoáng được bơm từ giếng khoan lên, chứa trong bể để nguội sau đó dùng tia cực tím khử trùng rồi rót vào chai. Cô tặng chúng tôi dăm chai nước đã đóng chưa kịp dán nhãn. Tôi chợt nghĩ giá mà ở đây được đầu tư một dây chuyền sản xuất hiện đại, chắc chắn sản lượng, chất lượng của nước khoáng Mỹ Lâm sẽ đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng trong cả nước. Cô gái dẫn chúng tôi tới một cái bể khá sâu, có bậc lên xuống và giới thiệu, đây là khu tắm bùn của Viện điều dưỡng. Sáng sáng các bệnh nhân xuống dầm mình ở đây. Bùn nóng có tác dụng rất tốt chữa các bệnh ngoài da, viêm khớp. Không ít cán bộ và nhân dân đến tắm bùn sau một thời gian bệnh tật bị đẩy lùi. Khu vực tắm bùn nằm sát giếng nước nóng lộ thiên. Chiếc giếng này thường được nhân dân địa phương dùng để chữa bệnh. Chúng tôi gặp một thanh niên cởi trần đang ngồi chồm hỗm trên thành giếng. Anh cho hay là anh bị nhức đầu tìm tới giếng để xông bệnh. Hơi nước xong lên nghi ngút. Anh bảo: nước dưới giếng rất nóng không thể dầm mình ở đó được. Anh ngồi xông được gần nửa giờ và cảm thấy người đã nhẹ nhõm hơn, đầu đỡ nhức hơn nhiều. Vậy là ở khu vực suối nước nóng Mỹ Lâm có khá nhiều các loại hình chữa bệnh, dưỡng bệnh, tắm nước nóng, xông hơi nước nóng tự nhiên.. Rồi đây, các nhà khoa học sẽ tiếp tục tìm hiểu về tác dụng chữa bệnh của nước suối nóng Mỹ Lâm. Song thật đáng tiếc, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho khu vực Mỹ Lâm còn hạn chế. Gía như đường vào Mỹ Lâm thuận lợi hơn, các phòng tắm hoàn thiện hơn, khu vực tắm bùn, xông hơi được xây dựng lại và một dây chuyền sản xuất nước khoáng Mỹ Lâm hiện đại hoạt động, chắc chắn khách thập phương sẽ tìm về đây nghỉ ngơi, dưỡng bệnh, sản phẩm nước khoáng Mỹ Lâm sẽ có vị trí xứng đáng trong mặt hàng nước khoáng thiên nhiên đang được người tiêu dùng ưa chuộng.
Trung Hiền – Trí Thức Trẻ – số 11 – tháng 5 – 1996.

Luận bàn về thiên văn học trong nghệ thuật chiêm tinh – Phần 7

Nếu chọn “ngày lành tháng tốt” theo cách thức suy đoán chỉ đơn giản như vậy thì kết quả sẽ là như thế nào mọi người có thể tự rút ra kết luận (cũng cần có nhận xét thêm rằng hầu hết các thầy tướng số, tử vi phổ thông thường dùng phương cách trên để xét đoán không chỉ đối với việc xem ngày mà còn xem nhiều vấn đề khác nữa. Thực ra, điều này cũng dễ hiểu vì một khi đã gọi là phổ thông, dân dã thì tính khoa học trong đó ắt sẽ chỉ là cái bóng mờ nhạt nên không mấy tác dụng cho việc luận giải xét đoán được chính xác, dù chỉ với một bài toán thiên văn đơn giản nhất như bài toán chọn ngày nói trên. Trong khoa thuật chiêm tinh, vấn đề lượng giá được xem như mấu chốt, là chìa khóa giải mã đối với các bài toán thiên văn nói chung và bài toán chọn ngày nói riêng mà không có sách vở nào có thể nói chi tiết, bởi lẽ nó tùy thuộc vào trình độ và kinh nghiệm (thật khó có thể tin vào tính đúng đắn và chính xác của những lời giải đoán, nếu như người giải nó thiếu những kiến thức căn bản về thiên văn, địa lý, toán học…). Quy luật vận hành của 4 mùa phụ thuộc vào các vị trí tương đối (Hối – Sóc – Huyền – Vọng) trên quỹ đạo của Mặt trăng tương ứng với các vị trí tuyệt đối (Tiết – Khí) trên quỹ đạo của “Hành tinh kép” (Hệ trái đất – mặt trăng) được xác lập như thế nào trong m – Dương lịch? Thoạt nhìn vào các bảng lịch Bính tí ta đã có thể nhận ra ngay chỗ lầm lẫn rất căn bản, mà đáng ra đối với các nhà biên soạn lịch phải rõ hơn ai hết, đó là việc bỏ mất đi ý nghĩa của một yếu tố thiên văn trong yếu nhất, một loạt ngày mà nếu như không xét đến và không được hiểu đúng thì lịch m – Dương không còn ý nghĩa gì nữa, đó là ngày khí. Đúng vậy, vì trong tất cả các bảng tích tất cả 12 ngày khí đều đã bị “biến hóa” thành ngày tiết cả! Từ đó có thể suy ra bản chất của ngày tiết cũng không được hiểu theo đúng nghĩa của nó (nhân dây cũng cần nói thêm rằng trong cuốn lịch thế kỷ 20 in lần đầu thì phần tính giờ mặt trời mọc, lặn ở các địa phương trong cả nước cũng mắc phải sai lầm như vậy. Điều khiến ta ngạc nhiên và không thể hiểu được cách tư duy của các nhà biên soạn lịch là ở chỗ: Trong tổng số ngày của một năm m lịch chỉ có 12 ngày tiết và 12 ngày khí là được xác định thời gian chính xác (thậm chí tính tới đơn vị phút như trong bảng lịch) như vậy, thì dù cho có không hiểu biết gì về thiên văn ta cũng có thể nghĩ ngay được là nó phải có vị trí, ý nghĩa quan trọng trong lịch mới cần tính chính xác như thế. Vậy thì sao có thể để lẫn lộn, tùy tiện bỏ qua sự phân biệt về bản chất rất khác nhau của hai loại ngày đó được? Thật khó có thể hình dung ra bức tranh bốn mùa sẽ được hiểu ra sao, được vẽ như thế nào, một khi có sự lẫn lộn khái niệm về bản chất giữa hai loại ngày tiết và khí như thế.
Hà Vi Tử – Trí Thức Trẻ – số 11 – tháng 15 – 1996.

Kỹ sư trẻ trên đồng ruộng mặn

Họ là những kỹ sư trẻ được đào tạo từ trường Đại học Cần Thơ, nhưng họ không ngại đến những vùng đất xa xôi nắng cháy, mưa dầm, nước mặn ở vùng ven biển Vĩnh Châu – Sóc Trăng. Họ đem đến cánh đồng mặn này với những tri thức trẻ, với ước vọng đánh thức tiềm năng cho người dân ruộng muối vốn bao đời gian nan vất vả… Ở trại có tất cả 4 kỹ sư, tuổi thọ của họ mới đôi mươi và không một ai ở tại xứ sở này. Họ từ Long An, Vĩnh Long, Cần Thơ hội tụ về đây. Mỗi người một việc. Trại trưởng là kỹ sư Nguyễn Thị Ngọc Anh quê Phú An – Châu Thành – Cần Thơ, đã về trại 6 năm. Ngày mới về đây, Ngọc Anh không ít ngán ngẫm cảnh đồng chua nước mặn, của cái nắng gió biển và cả dịch sốt rét. Dẫu vậy nhưng duyên nợ với cánh đồng muối mặn đã buộc chân Ngọc Anh bám lại. Bây giờ, hàng ngày Ngọc Anh vừa là thủ quỹ vừa là người nghiên cứu thử nghiệm nuôi Artemia. Lúc nào công việc cũng bận rộn. Chị dậy từ sáng sớm đi thăm ao nuôi Artemia để đo độ mặn, nhiệt độ, xem quần thể Artemia phát triển ra sao… không phải chỉ có từ sáng mà ngay giữa trưa nắng rát da mặt, Ngọc Anh như con thoi lội đến từng ao Artenmia xem lại mực nước, độ mặn.. Ngọc Anh tâm sự: “Làm nghề này cực lắm, tối ngày phải lội đi hoài. Nếu không có duyên nợ thì chắc bỏ nghề lâu rồi”. Sáu năm qua Ngọc Anh bám trụ lặn lội đồng ruộng nắng xạm da người nhưng đổi lại chị có được niềm vui khi thấy bà con trên ruộng muối ngày một phát triển đông đúc nuôi Artemia thu lợi nhuận hàng chục triệu đồng… Kỹ sư Đinh Hoàng Vũ chàng trai trẻ xứ vườn Lục Sĩ Thành – Trà Ôn – Vĩnh Long sẵn sàng đến đây tìm tòi và hướng dẫn bà con sản xuất Artemia bây giờ Vũ gắn bó gần gũi với người dân nơi đây như gia đình. Nhìn Vũ xạm nắng, nói tiếng Triều Châu và Khơmer khó ai biết được Vũ không phải là người ở đây. Bởi hằng ngày Vũ đến những hộ nuôi Artemia hướng dẫn họ kỹ thuật ấp nở, xuống giống, quản lý ao. Nhận và phân phối gà cho các hộ thu hồi đầu tư, thu mua. Đến nay Vũ đã trở thành con rể của cánh đồng muối mặn và cọn đây là quê hương thứ hai để lập nghiệp. Còn kỹ sư Bình nghiên cứu thử nghiệm ươm tôm giống thì quê ở tận Long An nhưng Bình không quản đường xá xa xôi đến với vùng đất khắc nghiệt này. Mỗi khi đến mùa tôm sú Bình phải thức khuya dậy sớm theo xe vượt hàng trăm cây số ra tận miền Trung mua giống rồi về ươm, để đưa ra cho bà con nuôi. Lê Thị Kim Liên một kỹ sư trẻ nhỏ nhắn xứ Tân Giới – Bình Minh – Vĩnh Long cũng chịu khó về đây giúp người dân nghèo của làng mới Vĩnh Châu. Hiện nay Kim Liên là người trực tiếp phụ trách chương trình làm mới do K.W.T novib – Hà Lan tài trợ hàng ngày đến các hộ ở làng mới tìm hiểu điều kiện sinh sống của người dân ở đây để tìm giải pháp giúp họ trồng cây gì, nuôi vật chỉ thích hợp với làng quê ven biển vốn khắc nghiệt này. Niềm ao ước mà Kim Liên bộc bạch với chúng tôi đó là “Mong sao mọi người dân ở làng mới này có cơm ăn, áo mặc đàng hoàng”. Xung quanh những kỹ sư trẻ ở đây còn có những cán bộ trung cấp và nhiều bà con nông dân khác nhưng cuộc sống của họ không hề cách biệt mà chan hòa như một đại hội gia đình. Họ cùng chung nhau không ngại lặn lội, nắng, mưa thử nghiệm, nghiên cứu để thành công đưa ra cho bà con sản xuất. Họ say mê công tác hơn chăm lo bản thân mình và ít ai nghĩ đến đồng lương. Lương của họ hiện ở mức hơn 400 ngàn đồng tháng. Vậy mà họ vẫn bám trụ trên cánh đồng đầy khắc nghiệt này. Anh Nguyễn Văn Hòa – Phó giám đốc Trung tâm nghiên cứu và phát triển Artemia tôm đại học Cần Thơ là người đã từng thực tập và ở trại này hơn 5 năm trời, bây giờ quay trở lại nghiên cứu làm đề tài Tiến sĩ, anh hóm hỉnh ví von nói với chúng tôi: “Nếu mà đưa các cô người mẫu về đây đi một vòng trả 2 triệu đồng chắc không ai dám. Còn các kỹ sư ở đây họ say mê công việc lắm, không sợ nắng mưa cực khổ đâu… “Anh kể lại cho chúng tôi nghe cũng có thời ở trại thực nghiệm này số kỹ sư lên đến hàng chục nhưng họ không chịu đựng nổi cảnh đồng khô, nước mặn, một vùng đất xa xôi hẻo lánh rồi đành bỏ đi. Chỉ có bấy nhiêu kỹ sư đó còn trụ chân lại. Có đến tận nơi mới thấy hết nỗi nhọc nhằn và sự tận tụy với công việc của họ, càng trân trọng những người đã đem tri thức của mình đến một miền đất xa xôi nghèo khó để khơi dậy khát vọng làm giàu cho người dân ruộng muối Vĩnh Châu.
Huỳn Biển – Trí Thức Trẻ – số 11 – tháng 5 – 1996.