Monthly Archives: September 2015

Mách nhỏ cho bạn

Bệnh động kinh
Hỏi: Tôi bị bệnh động kinh từ năm 1989 đã đi khám, chữa chạy nhiều ông lang, ăn nhiều con vật và đến cả bệnh viện điều trị không thấy kết quả. Vậy xin cho biết rõ biểu hiện, nguyên nhân và cách chữa trị? – Nguyễn Văn Trọng – Thị xã – Bắc Giang.
Đáp: Động kinh thường xảy ra 1 cách tự nhiên hoặc có những dấu hiệu báo trước như nhức đầu, tình trạng dễ bị kích thích, rối loạn tiêu hóa, khó chịu… Những dấu hiệu này có thể xảy ra ngắn trong vài phút, nhưng cũng có khi kéo dài hàng giờ hoặc hàng ngày. Nếu có những dấu hiệu này thì người bệnh thường biết trước được rằng mình sắp sửa có cơn động kinh xảy ra. Trong cơn động kinh người bệnh bị co giật toàn thân: tay, chân, mắt, mặt đều co giật làm người bệnh ngã lăn ra, mặt xanh tái, mắt trợn ngược, đầu ngửa ra sau hoặc quay về 1 bên, sùi bọt mép, đôi khi cắn phải lưỡi gây chảy máu. Người hoặc đái dầm. Sau cơn giật người bệnh ngủ sâu rồi tự tỉnh lại với tình trạng nhức đầu nhiều, tinh thần u ám, chậm chạp và vài giờ sau mới trở lại tỉnh táo hoàn toàn. Ngoài cơn giật bệnh nhân vẫn ăn, uống, sinh hoạt bình thường. Cũng có trường hợp cơn động kinh xảy ra rất nhẹ như người bệnh đang cầm 1 vật gì trong tay, tự nhiên đánh rơi mà không biết, mất ý thức tạm thời trong khoảng vài chục giây gọi là con vắng ý thức. Trường hợp này chỉ có thể phát hiện được bệnh bằng cách ghi điện não đồ.
Nguyên nhân: được chia làm 2 nhóm chính:
Nhóm 1: gồm những nguyên nhân biết rõ như động kinh sau sang chấn sọ não. Chẳng hạn như ngã đập đầu xuống đất hoặc va đầu vào các vật rắn. Động kinh sau các bệnh viêm não màng não, xuất huyết não – màng não, ngạt sau đẻ, thiếu oxy não nặng, các rối loạn chuyển hóa, não bẩm sinh ….
Nhóm 2: Nhóm chưa rõ nguyên nhân. Hiện nay đang nghĩ nhiều tới khả năng do rối loạn gien di truyền.
Điều trị: Bệnh cần phải được điều trị liên tục, kiên trì, dài ngày dưới sự theo dõi nghiêm ngặt của các thầy thuốc chuyên khoa thần kinh. Mọi sự điều trị dở dang không đủ liều lượng, và thời gian đều không khỏi bệnh được. Ngày nay, ngoài những thuốc cổ điển đang được dùng để điều trị như: Diazepam, Hexamidin, Tegretol… đang được đưa vào điều trị có nhiều triển vọng tốt. Bạn nên đến các cơ sở y tế chuyên khoa thần kinh để khám, theo dõi, điều trị dài ngày. Không nên tự ý đến điều trị ở các ông lang vườn, không được nhà nước cho phép hành nghề hoặc nghe mọi người mách bảo ăn nhiều con vật lạ, vừa không khỏi bệnh, có khi lại gây ngộ độc ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của mình.
Bác sĩ Nguyễn Tiến Dũng-Trí Thức Trẻ – số 4 – 1995

Các loại hoa quả chữa được bệnh

Hoa cúc vàng: Hái hao phơi nắng cho khô, sấy lại cho giòn, rồi xay thành bột, pha nước sôi với đường để uống. Chữa bệnh cảm sốt, nhức đầu, cao huyết áp, đau mắt, chảy nước mắt.
Gương Sen: Lấy một cái gương sen (tươi hoặc khô) cho nước vào nấu cho đặc, uống trị được bệnh bí tiểu tiện.
Quả cau: Thường dùng để ăn trầu với vôi. Quả cau còn là một vị thuốc. Nhai cau khô cho răng chắc, ngừa sâu. Quả cau còn trị được bệnh ỉa chảy nhờ vị đắng của nó.
Quả ớt: Là một thứ gia vị được nhiều người ưa thích, khi ăn ớt ta không nên ăn hột ớt. Ăn ớt để kích thích vị toan, làm chảy nước chua ở dạ dày, giúp cho sự tiêu hóa dễ dàng.
Quả bưởi: Có tác dụng bổ phổi, còn trị được bệnh đau dạ dày, nhưng nhớ đừng ăn bưởi chua quá.
Quả Dứa (thơm): Ngoài cách dùng thông thường, quả dứa vắt lấy nước hòa với lòng trắng trứng gà có tác dụng chữa bệnh đau dạ dày. Quả dứa chín, gọt vỏ, lấy một chút phèn chua giã nát, rắc lên quả dứa rồi bọc bẹ chuối nướng chín, vắt lấy nước uống chữa được bệnh sạn thận. Cũng quả dứa chín, gọt vỏ giã nhuyễn cho vào bát tô to, rắc đường cát hoặc đường phèn, đem phơi sương, ăn cả nước lẫn cái trị được bệnh ho lâu.
Quả dừa xiêm: Lấy nước hòa với lá thuốc hàn hoặc rau má giã nhỏ với ít muối, lọc lấy nước trong uống, trị các bệnh đau bụng khi hành kinh.
Quả ổi: ăn ổi có thể giảm bớt nguy cơ bị nhồi máu cơ tim, vì ổi có tác dụng làm giảm bớt mỡ trong máu, giữ mỡ lại trong ruột, làm giảm đột Lipit.
Quả ô mai (mơ): Lấy một quả ô mai, 1 củ gừng, 1 cốc sữa bò, 1 trứng gà, nấu cháo ăn hàng ngày, chữa được bệnh đau màng phổi phế thống.
Tri thức và cuộc sống
Chớ đem điều mình giỏi mà bắt người khác cũng làm như thế. Chớ đem điều mình hay mà khinh người không được làm như thế – Triệu Khiêm
Chớ khinh việc nhỏ, lỗ thủng con đủ đắm thuyền, chớ khinh vật nhỏ, con sâu con đủ hại người. Quan Roãn
Tai họa như một con dao, mình có thể dùng nó để cắt, hoặc bị nó cắt, tùy theo mình biết nắm đằng chuôi hay đằng lưỡi. James Russell
Chỗ bất cập của người khác, ta nên lượng tình mà tha thứ. Chỗ thiếu sót của ta, ta cần dùng lý lẽ mà nghiêm trách. Lê Quý Đôn
Bạn có thể thường xuyên tha thứ cho người khác, nhưng đừng bao giờ tha thứ cho bản thân. X. Publiki
Thất bại chưa phải là nguy hiểm lắm, mà nguy hiểm là ở chỗ không dám thú nhận nó, không dám rút ra từ đó những kết luận. V. Lenin
Cái gì còn lại khi tất cả những cái khác đã bị quên đi cái đó chính là văn hóa. E. Herriot.
Hồng Nguyên-Trí Thức Trẻ – số 4 – 1995

Tắm để làm gì?

Tắm cũng thiết yếu như ăn, uống, ngủ, yêu, vui chơi … Từ thượng cổ đến giờ, tắm được coi như sự săn sóc, trông coi cho thân thể con người, làm cho các giác quan được tỉnh táo, hài hòa. Tắm còn có nghĩa làm cho thân thể và tâm hồn trong sạch, như được sống và tươi tốt trở lại. Do đó, tắm lại có ý nghĩa thiêng liêng. Tắm thảo mãn sự thư giãn, sự trở về cội nguồn hoan lạc, yên ổn, âu yếm, vuốt ve… Tắm thầm nhắc đến sự lặn, ngụp và xua đẩy những cặn bã của sự mệt nhọc. Trong chuyện Kiều, Thúc Sinh về quê sau một chặng đường gió bụi. Hoạn Thư đã chuẩn bị cho chồng Tẩy trần vui chén thong dong và một bữa tắm tẩy trần. Nàng nghĩ thầm trong bụng: “Thứ nhất e kẻ ngàn ngàn, thứ nhì e kẻ đường xa mới về”. Trước ngày cưới, cô dâu và chú rể cũng tắm cầu kỳ với nước có mùi thơm của hoa mùi hoặc hương nhu thơm mát và thánh thiện. giáp tết, mọi người tắm tất niên để đón năm mới đầy thanh xuân và phồn thịnh. Cũng lại trong truyện kiều, có những dòng:
Buồng the phải buổi thong dong
Thang lan rủ bước, trướng hồng tẩm hoa
Rõ ràng trong bọc trắng ngà
Dày dày sẵn đúc một tòa thiên nhiên… Cụ Nguyễn Du đã tả cô Kiều tắm với tấm lòng nâng niu và ca ngợi cái cơ thể không có mảnh vải của cô Kiều với cái đẹp tuyệt đích. Lịch sử và văn hóa Việt Nam không bao giờ quên những giờ phút tắm mát của Tiên Dung công chúa dẫn đến cuộc gặp gỡ huyền thoại mà dữ dội với Chử Đồng Tử. Ở các đình, chùa, trước ngày lễ và tổ chức đám rước, người ta lấy nước giữa dòng sông về tắm cho tượng của Phật và các thần thánh. Nếu là nữ thần thì sẽ do phia chị em phụ nữ đảm nhiệm việc tắm. Lẽ dĩ nhiên nước tắm rửa sạch sẽ. Ca dao Việt Nam nhấn mạnh. Muốn tắm mát, lên ngọn con sông Đào. Người ta lại nói ăn no, tắm mát rủ nhau đi nằm. Đó là cái mơ ước bình dị mà sâu xa. Chúng ta ai chẳng qua cái ngày còn 9 – 10 tuổi gì đó, cởi truồng tắm trong mưa. Người ta có thể tắm ở khắp nơi như sông, suối ao, hồ, giếng… ở các nơi miền trung du cách xa sông, người ta thường tắm giếng. Những năm 1949 – 1950, bộ đội đóng quân ở các vùng Phú hộ, Vũ Yển, Lạn Dương rất là ngạc nhiên về phong cách tắm ở đây. Anh bộ đội tắm ở giếng. Anh ta được thành giếng cao chừng 60 cm che chắn. Ngay lúc đó, ở thành giếng bên kia có cô gái trần truồng, cúi lom khom, giơ tay sang phía anh bộ đội: “Cho em xin ít xà phòng”. Anh bộ đội bối rối, liền nói: “Vâng. Tôi để xà phòng ở đây, chị cứ dùng. Anh liền vội vàng cầm quần áo khô, trở về đơn vị với cái quần đùi ướt sũng. Cô gái vui, hồn nhiên, gọi các cô bạn khác ra cùng tắm. Họ cười ầm lên, múc nước té vào nhau. Ở các nơi miền núi, phong cảnh thật đẹp, mây núi, cây rừng. Cô mặc chiếc váy dài đen bóng, đi ra suối. Nước đến đâu, váy được vén đến đây. Ra đến giữa suối, váy được vén từ từ lên tận đầu. Cô thỏa trí vẫy vùng với làn nước. Rồi, trong quá trình lên bờ, chiếc váy lại được kéo xuống. Lên đến bờ suối thì váy đã được buông xuống tận bàn chân. Cả quá trình tắm là một màn múa. Cô đã biểu diễn màn múa một bông hoa lúc tỏa ra, lúc khép lại. Cùng với cái thân thể là kiệt tác của cô, màn múa đã tạo ra một vẻ đẹp nín thở. Ở những chỗ rất ít người qua lại, các cô gái Thái không tắm như thế. Họ cởi phăng tất cả ra, vắt váy, áo lên cành cây bên suối, rồi trần truồng, nhảy ào xuống tắm, nô đùa với nhau. Cảnh này gọi là cảnh tắm tiên. Trên đời có vô vàn kiểu tắm. Người ở cao nguyên Tây Tạng coi việc tắm là điều linh thiêng. Họ chọn ngày, giờ tốt lành rủ nhau đi tắm. Đặc biệt là từ ngày 6 đến 12 tháng bảy lịch Tây Tạng, mọi người làm lễ tắm. Nam phụ, lão, ấu cùng tắm chung với nhau ở những khúc sông, khúc suối. Với họ tắm là tái sinh để đón nhận những điều tốt lành mới. Họ đều không mặc quần áo gì cả. Người ta cũng chẳng rụt rè gì mà ngắm nhìn những công trình kỳ diệu của tạo hóa phơi bày la liệt. Như thể nhìn ngắm lá, cây hoa, cỏ vậy. Họ tin rằng sau khi tắm, những cô gái không xinh cũng trở nên nhan sắc. Người Ấn Độ cảm thấy rất hạnh phúc khi được tắm nước sông Hằng lúc mặt trời mới lên. Đó đúng vào giờ phút linh thiêng. Tắm xong họ lại lên bờ, múa hát như điên dại rồi lại xuống tắm. Cứ như vậy nhiều lần. Ở Nhật Bản có nhiều nhà tắm công cộng. Trước đây, cả nam lẫn nữ cùng tắm chung. Nhà tắm công cộng ở Thổ Nhĩ Kỳ nổi tiếng thế giới từ mấy thế kỷ nay. Những buồng tắm sang trọng có các cô gái phục vụ rất ân cần. Nhưng rất đắt tiền vì những buồng tắm kiểu này cũng là những nơi ăn chơi rất mực mà cũng phong tình rất mực. Trung Quốc còn giữ lại được di chỉ các khuôn viên những bể tắm phù hoa của Dương Quý Phi, Đường Minh Hoàng, và bãi tắm của Tây Thi. Người Trung Quốc gọi các cô gái đang tắm là những bông hoa đẫm nước: “Tắm hoa”. Xưa nay, các nhà thơ, họa sĩ nổi tiếng trên đời đều trân trọng đề tài về những cảnh tắm và đã có nhiều bài thơ cũng như những bức tranh bất diệt về tắm. Có những kiểu tắm như tắm rượu, tắm sữa, tắm dầu, tắm nước dừa, tắm sữa dê có xạ hương, tắm bia, tắm nước trà, tắm trong bồn bằng vàng, tắm hơi… Các cô gái ở dạng cô dâu Ý thường đi tắm ở những đoạn suối mà ngày xưa các vị thần đã tắm. Khi ra về cô đinh ninh là mình không phải là người trần thế nữa rồi mới về nhà tiếp chú rể. Khách du lịch nước ngoài đến Việt Nam thường ao ước được đến tắm tại những khúc suối huyền thoại ở Mộc Châu, Sơn La.
Lý Khắc Cung-Trí Thức Trẻ – số 4 – 1995

Con người có thể sống được bao lâu? – Phần 2

Theo xác nhận của phân viện Hàn Lâm khoa học New York, thì những chất có chứa rượu làm giảm tuổi thọ ít nhất là 4 năm, còn bia là 8 năm”. Các phương pháp giúp làm tăng tuổi thọ nói trên cần được chúng ta áp dụng. Đó là những liều thuốc không mất tiền bất cứ ai thành tâm mong muốn đều có thể thực hiện dễ dàng. Một câu hỏi mà nhiều người thường quan tâm khoa học đã tìm ra thứ thuốc cải lão hoàn đồng hay làm chậm các quá trình lão hóa, cho phép làm tăng tuổi sống tối đa lên chưa?. Giáo sư Tiến sĩ y khoa Vlidimir Dilman một nhà bác học ở Sanint Peterburg thuộc Nga, cho biết: “Không ai chết đơn thuần chỉ vì già và thực ra bệnh già có thể chữa được hay giảm bệnh xuống một cách tối đa ông thêm về nguyên tác có thể làm ra thuốc chống lại sự lão hóa chặn đứng sự phát triển của nó sau khi cơ quan tương ứng trong cơ thể đã hoàn thiện, hay chỉ ít là làm chậm lại tiến trình gây già nua tiếp nối ở mỗi cơ quan riêng biệt cũng toàn bộ cơ thể con người ta. Vấn đề tăng tuổi thọ với sự trợ giúp của tân dược được rất nhiều quốc gia lưu tâm nghiên cứu. Fiodor Vglov, Viện sĩ viện Hàn Lâm khoa học Liên xô cũ kiêm giám đốc viện nghiên cứu biển: “A. Zirmunski, căn cứ theo những thí nghiệm chuyên sâu lâu nay, cho một giả thuyết xác đáng là 167 tuổi! Vậy ông lần đâu ra con số này?
“Chúng tôi bắt đầu từ sự nghiên cứu địa chất và đại cổ sinh, liên quan tới sự phát triển cuộc sống trên trái đất thời xa xưa. Thấy chúng luôn xuất hiện hai yếu tố tiêu biểu đối kháng nhau: hủy diệt và tiến hóa. Thiên nhiên biến hóa khôn lường. Mỗ một chu kỳ đều có sự khởi đầu và kết thúc. Điều thú vị là, chính trong thời kỳ, mà sự phát triển của chu kỳ trước vừa hết, trên hành tinh chúng ta đã diễn ra những biến đổi địa chất rất có ý nghĩa. Trong suốt 140 triệu năm trước, thế giới muôn hình vạn dạng của trái đất không mất đi một chút nào. Đột nhiên tới 40 triệu năm sau đã có triệu chứng hủy diệt dần: mỗi loại mất đi 14 thứ. Chúng tôi đã rõ, là sự thay đổi lớn lao này nằm trong khuôn khổ quy luật chung về sự phát triển của trái đất dựa theo giới hạn khốc liệt của giai đoạn chu kỳ. Rồi chúng tôi tự hỏi: một sự ngẫu nhiên chăng? Chúng ta hãy thử lấy những ví dụ tiêu biểu cho các hiện tượng đã có trong tự nhiên như: cá, chim, động vật có vú, hay hoạt động của các hành tinh trong hệ mặt trời… Chúng ta sẽ tạo dựng lại được điều này: giữa các sự thay đổi lớn đều có sự tương ứng hoàn hảo, với một con số thập phân luôn lặp đi lặp lại lôi cuốn sự chú ý số 15, 15.. Thực ra chúng tôi không ngờ rằng, khi nghiên cứu ngành cổ sinh học đại dương với sự phát triển của con người, con số ma thuật trên lại xuất hiện. Bằng nhiều cách, các cộng sự của viện “viện sinh vật” thuộc Viện Hàn Lâm khoa học Liên Xô cũ đã thử với sự trợ giúp của máy tính điện tử, để tính tuổi thọ tối đa của sự sống con người, và người ta lập ra bảng so sánh giữa tầm vóc và trọng lượng cơ thể. Nhưng để con số huyền thoại kia có thể trợ giúp trong việc hoạch định giới hạn cuộc sống, cần phải biết được chí ít là một giai đoạn chu kỳ như vậy. Ngày sinh có thể được dùng tính cho sự khởi đầu của giới hạn. Sau khi các nhà khoa học đem gấp bội số ngày thai nghén truyền thống là 226 ngày với con số là 15,15. Kết quả đạt được là 11 năm. Các số liệu đau ốm chứng minh tuổi này là nguy hiểm nhất cho sức khỏe của trẻ em. Đó là giai đoạn của hủy diệt. Thế còn giai đoạn tiến hóa trong một đời người nằm ở đâu? Khoa học lại đem 11 nhân với con số 15,15. Với kết quả là 167 năm giới hạn tuổi sống của con người. Tới đây, bật ra câu hỏi sao chúng ta không sống được tới tuổi 167 mà thiên nhiên đã ưu ái dành cho? Tuổi tác con người chấm dứt không phải chỉ do bệnh tật hay những lý do bị đắc khác. Mà do cả trước đó nữa, con người đã tự kết liễu cuộc đời mình bởi lối sống không đúng theo yêu cầu tiên quyết của tạo hóa… Sống đúng mực gắn liền với sống lâu! Viện sĩ A. Zirmunski kết luận.
Trần Quang Long-Trí Thức Trẻ – số 4 – 1995

Con người có thể sống được bao lâu? – Phần 1

Vào đầu thế kỷ 18, tuổi thọ trung bình của cuộc sống con người chỉ có 30 năm, một thế kỷ sau tăng lên 45 tuổi. Còn cách đây 45 năm, lớp người già hiện nay đang ở lứa tuổi sung mãn nhất. giới hạn 70 tuổi “Thất thập cổ lai hy” không còn là điều hiếm nữa. Khoa học vẫn còn đang tiếp tục đi tìm những sáng kiến mới để con người được trẻ mãi, cũng như nghiên cứu các cách làm chậm tiến trình lão hóa. Nền khoa học kỹ thuật ngày nay phát triển như vũ bão. Các nhà khoa học chuyên nghiên cứu những bí mật của sự sống lâu, cho đến nay vẫn chưa đi đến sự thống nhất về giới hạn cao nhất của tuổi sống con người. Tuy nhiên họ cũng đồng nhất với quan điểm là loài người có thể sống tới độ 120 đến 150 tuổi. Các bằng chứng thiết thực của tuổi đó, thế giới hiện đại đã gặp. Như nước cộng hòa Azebaizan ở Trung Á là một quốc gia có nhiều người cao tuổi nhất thế giới. Đó là cụ Alexa 158 tuổi, cụ Mahmud Eivazov 155 tuổi, hay cụ Sanam Guseinov – 154 tuổi. Những người sống lâu thường cư ngụ trên vùng núi cao, nơi không khí sạch sẽ tinh khiết. Họ ăn rau nhiều hơn thịt, thích uống sữa, nước khoáng hoặc trà hơn là rượu bia, hay café. Họ cũng luôn làm việc vận động không ngừng. Ở châu u cũng có nhiều cụ thọ rất cao tuổi, như cụ Sartem người Hergary 185 tuổi, hoặc cụ Loret người Anh 180 tuổi. Nhà bác học nổi tiếng Bogomoles thuộc Liên xô cũ người chuyên nghiên cứu về khoa học tuổi già, trong nhiều thập niên nay, khẳng định: “Vận động là cách quan trọng nhất để sống lâu. Toàn bộ cơ thể phải luôn luôn được làm việc, không loại trừ bất cứ cơ quan nào. Thứ đến là chế độ và phương pháp ăn uống. Sau nhiều năm nghiên cứu, Bogomles rút ra kết luận: “Tuy không đủ lượng Calor, nhưng với chất lượng thức ăn tuyệt hảo đã tăng tuổi thọ của chuột trong phòng thí nghiệm lên từ 1,5 đến 2 lần. Đương nhiên, không thể đem kết quả này áp đặt con người nhưng nó cũng nói lên được điều gì đó cuối cùng vẫn theo Sogomoles phải loại trừ các nhân tố tiêu cực như rượu và thuốc lá.
Trần Quang Long-Trí Thức Trẻ – số 4 – 1995

Ông vua nội khoa – Phần 2

Đoán đúng hay trật điều trị tốt hay kém mọi chuyện được phơi bày. Như vậy, phải không dám dấu dốt, có lương tâm nghề cao mới không né tránh mới vạch áo cho người ta xem lưng. Đau đớn đấy nhưng mới khá lên, giỏi lên được. Thật ra dễ gì mà mổ tử thi được đâu. Người nhà họ đâu muốn thi thể thân nhân bị mổ xẻ, họ nhờ cả người coi nhà xác giữ dùm. Có khi cũng phải dở mẹo hối lộ rượu cho ông coi nhà xác để ông ấy say sưa mà bỏ qua việc mình mổ xác. Đối với việc chuẩn đoán bệnh không gì dạy mình tốt hơn bằng thực hành nhiều cả. Năm 1931 từ Sài Gòn ra Hà Nội học Đại học Y khoa Đông Dương, kể cả thời gian bác sĩ nội trú đúng 10 năm. Những năm đầu của thập kỷ bốn mươi ông cùng nhóm sinh viên yêu nước của tổ chức thanh niên Tiền phong tổ chức lại Lồ ô để khơi dậy tinh thần yêu nước, yêu dân tộc. Khi đó sinh viên còn thường dùng tiếng Pháp trong nhà trường và cả giao tiếp. Những ngày ở trọ chỉ toàn nói tiếng Việt hát những bài như “Tiếng gọi sinh viên”, sau là tiếng gọi thanh niên của Lưu Hữu Phước, rồi diễn kịch lịch sử Việt Nam và khám bệnh miễn phí cho người nghèo. Năm 1952 bác sĩ Đặng Văn Chung đỗ thạc sĩ Y khoa Paris cùng bác sĩ Vũ Công Hòe. Từ đấy, ông là giáo sư thực thụ của Đại học Y khoa Hà Nội trong vùng địch tạm chiếm. Năm 1955 trường đại học Y khoa Kháng chiến trở về nhập cùng trường cũ trở thành Đại học y khoa Hà Nội cho đến nay. Cùng với một số giáo sư được phong lần đầu này như Tôn Thất Tùng, Đặng Văn Ngữ, Đỗ Xuân Hợp, Trần Hữu Tước, Đặng Vũ Hỷ… ông là một trong số không quá hai chục giáo sư đầu tiên của Việt Nam – Miền Bắc. Đời chữa bệnh của giáo sư bác sĩ Đặng Văn Chung có những ca rất nổi tiếng. Khi đại tướng Nguyễn Chí Thanh bị đưa cấp cứu ở Quân Y Viện 108, bác sĩ Bộ trưởng Bộ y tế Phạm Ngọc Thạch cho mời giáo sư Đặng Văn Chung. Qua việc mổ cho đại tướng, giáo sư Đặng Văn Chung đã kết luận: Đại tướng đã bị bệnh tim hơn 10 năm và chết do tắc động mạch vành nuôi dưỡng cơ tim. Bác sĩ Khánh và Bùi Đồng mổ. Ở đây phải mở ngoặc là trước đó các bác sĩ khám bệnh cho đại tướng không hề biết ông bị bệnh tim. Từ sau lần ấy giáo sư lưu dung Đặng Văn Chung được chỉ định khám bệnh trong ban bảo vệ sức khỏe Trung ương. Khi Bác Hồ lâm bệnh chính giáo sư bác sĩ Đặng Văn Chung cũng là một trong các bác sĩ được săn sóc sức khỏe cho người hơn một tháng cho đến lúc Bác qua đời. Năm 1962 Bác Hồ đã đến thăm bác sĩ Đặng Văn Chung trong dịp tết. Khi gặp lại Bác Hồ vẫn nhớ và kêu lên À chú Chung. Ông Vũ Kỳ thư ký của Bác còn chắc: ông bác sĩ nhà có nhiều đồ đạc cổ ấy. Bác gật đầu rồi nói: Nhớ có lúc tôi làm cuộc thăm dò các bác sĩ khác về giáo sư Đặng Văn Chung. Có thể nói không một bác sĩ nào không tỏ lòng kính nể khâm phục tài năng và đức độ của ông và tất cả đều chịu sự chăm học của cụ. Thông minh, ham học, thực hành nhiều và y đức cao dày, có thể nói gọn như vậy. Đó là tất cả nguyên nhân để giáo sư – bác sĩ Đặng Văn Chung trở thành ông vua nội (Khoa nội) trở thành bác sĩ đầu ngành Nội của Y học Việt Nam hơn nửa thập kỷ qua. Hôm ngày 15 tháng 11 năm 1995 kỷ niệm 50 năm khóa học đầu tiên của Đại học y khoa Hà Nội dưới chế độ Việt Nam Dân chủ cộng hòa trường y dược Đông dương đã có lịch sử là 93 năm lớp giáo sư đầu tiên như Hồ Đắc Di, Đặng Văn Ngữ, Phạm Ngọc Thạch, Tôn Thất Tùng, Vũ Công Hòe, Trần Hữu Tước, Đặng Vũ Hỷ… chỉ còn có 2 vị là giáo sư bác sĩ Nguyễn Tấn Di Trọng. Một điều đặc biệt là đã 85 tuổi giáo sư Đặng Văn Chung vẫn làm việc, khám chữa bệnh và đọc sách. Ông Võ Trần Chí, bí thư thành ủy thành phố Hồ Chí Minh còn nói với giáo sư Chung, cụ gắng sống mà cứu đời.
Hiền Châu-Trí Thức Trẻ – số 4 – 1995

Ông vua nội khoa – Phần 1

Người bệnh ở thành phố Hồ Chí Minh đến các bệnh viện Nguyễn Trãi, An Bình, Trưng Vương… đều thấy có phòng làm việc của bác sĩ giáo sư Đặng Văn Chung. Tôi ở trong số người ấy và tôi hơi bất ngờ vì tưởng cụ đã nghỉ, gặp cụ khám bệnh và trao đổi với các bác sĩ trẻ cụ hẹn tôi ở nhà riêng. Đến phòng ở của cụ tôi lại ngạc nhiên nữa vì xung quanh cụ ngoài chiếc giường và ghế bố cụ thường nửa nằm nửa ngồi vẫn là sách và sách, có chăng là thêm nhiều loại kính lúp để phóng đại hỗ trợ cho cặp mắt đã 85 tuổi của cụ. Tôi vốn biết cụ từ nhiều năm nay và có phần biết kỹ vì là bạn với anh con trai cả của cụ và cũng đã dạy hay luyện thi vào ba bữa cho những người con khác của cụ nhưng ai nghĩ có ngày thành nhà báo để viết cụ vì thế vẫn phải làm cuộc hỏi cung điều mà người được hỏi rất ghét. Tuy vậy cụ vẫn cười hóm hỉnh và nói: giấy tờ tôi đề là sinh 1913 nhưng thật ra tôi tuổi Tuất tức là sinh năm 1911 đấy. Quê thì ở Xương Mỹ, tỉnh Đồng Tháp nhưng cụ thân sinh tôi trước kia làm viên chức bưu điện ngày xưa gọi là làm Nhà dây thép ấy nên tôi sinh ra tại Nha Trang. Có hồi gia đình tôi mua đất trồng cao su ở củ chi, nên cũng có giấy tờ ghi tôi quê Củ chi, bệnh viện Củ chi ngày nay nằm trên đất ở của nhà tôi ngày xưa đấy. Thấy cụ vào cuộc say xưa tôi xoáy luôn vào chuyện nghề nghiệp. Tôi hỏi: sao cụ khám bệnh giỏi thế, có người nói là cụ ngửi thấy bệnh. Cụ lại cười hỏi lại: Anh có ghê người chết không? Tôi nói ngay: con sợ lắm, sợ cả lây bệnh sang mình nữa. Cụ nói ngay: Tôi giỏi chỉ nhờ họ đấy. Khi tôi còn là bác sĩ nội trú thực tập ở Bệnh viện Bạch Mai cho đến nhiều năm sau này cứ lúc mọi người đi ngủ là tôi lợi dụng sự vắng vẻ đó để mổ xác tử thi. Mình chuẩn đoán thế này, cho người ta dùng thuốc này. Bây giờ phải phẫu bệnh mà mọi chuyện rõ hết.
Hiền Châu-Trí Thức Trẻ – số 4 – 1995

Bí quyết giữ đẹp đôi mắt hai ai đeo được kính áp tròng?

Một hai năm gần đây, những người bị cận thị ở Việt Nam bắt đầu được nghe nói đến một loại kính đặc biệt gọi là kính áp tròng. Ngay sau khi cái văn minh thời đại này được đưa vào nước ta, một số người đã hồi hởi đón nó và ngay lập tức chấp nhận nó như một phần cơ thể mình. Tuy nhiên, nhiều người vẫn còn e ngại trước một loại thiết bị, mặc dù rất cần thiết, nhưng chưa quen dùng, sự dè dặt nói trên không phải là hiện tượng riêng của Việt Nam ta, mà là nỗi niềm chung của những người mà đôi mắt chưa thật sự là cửa sổ tâm hồn, để giảm bớt phần nào những băn khoăn, thắc mắc của người sử dụng, chúng tôi xin giới thiệu dưới đây bài trả lời phỏng vấn của ông Wolfgang Ris, giám đốc trung tâm nghiên cứu kinh áp tròng thuộc tập đoàn Pilkington Barnes Hind, một công ty mỹ chuyên sản xuất các loại mắt kính và kính áp tròng thế hệ mới nhất. Nhà khoa học này làm việc trong các ủy ban châu âu có chức năng thống nhất và đưa vào áp dụng tại cộng đồng châu âu những chuẩn mực của kính áp tròng và các loại dung dịch bảo dưỡng chúng, tức là các loại có ký hiệu ce. Tác giả của những câu trả lời phỏng vấn dưới đây cũng là người đã có 20 năm trong nghề gắn mắt cho khách hàng.
Có phải tất cả những ai đã đeo kính thì đương nhiên có thể dùng kính áp tròng?
Vâng, hầu như bất cứ ai trong số những người vì lý do khác nhau hiện phải đeo kính, thì ngay ngày mai có thể chuyển sang dùng kính áp tròng. Tất nhiên là không phải ai cũng giống hệt ai. Song có điều chắc chắn là trình độ kỹ thuật hiện nay của lĩnh vực này là rất cao, đủ đáp ứng các loại mắt kính áp tròng cho bất kỳ con mắt nào, và bất kỳ loại dị tật nào. Một ông bác sĩ chuyên gia giỏi biết rõ điều đó và thậm chí trong những trường hợp khó khăn nhất, sau khi nghiên cứu tổng thể, ông ta sẽ chọn được một mắt kính tối ưu. Chỉ có một nhóm rất nhỏ bệnh nhân không dùng được một mắt kính tối ưu. Chỉ có một nhóm người rất nhỏ bệnh nhân không dùng được kính áp tròng, đó là những người mà mắt có vấn đề về độ ướt, hay còn gọi là bị bệnh khô mắt. Những người này thậm chí gặp khó khăn ngay cả khi đeo loại kính mắt thủy tinh bình thường, vì nói chung bảo đảm độ nhìn sắc nét.
Ông đặc biệt khuyên ai nên sử dụng kính áp tròng?
Trước hết là những người tích cực hoạt động thể thao. Khi chúng ta phải cố gắng, không chỉ riêng trong thể thao mà trong mọi hình thức lao động khác, mồ hôi vã ra, và khi đó cặp kính sẽ bị phủ một lớp sương mù. Tình trạng này không thể xảy ra khi chúng ta sử dụng kính áp tròng. Đây là một điều cần lưu ý đối với tất cả mọi người mắc bệnh. Các em nhỏ hiếu động, thanh niên coi việc ngồi một nơi là bị tra tấn, chắc chắn không thích thú gì khi cặp kính cận cứ nhảy nhót trên sống mũi. Nói chung những người đang lao động trong các nghề nghiệp như lái máy bay, diễn viên, bác sĩ, nhân viên y tế, những người hàng ngày tiếp xúc với máy vi tính… khi sử dụng kính áp tròng, sẽ thấy thoải mái hơn nhiều so với kính đeo. Vì loại thiết bị này loại trừ được rất nhiều những rắc rối mà cặp kính truyền thống thường bắt con người phải chịu. Có những người mặc dù độ kém của mắt chưa đòi hỏi phải dùng kính, nhưng do nhu cầu thẩm mỹ, đã sử dụng kính áp tròng. Bởi vì như tôi đã trình bày ở trên, chúng tôi có đầy đủ các loại mắt kính cho khách hàng lựa chọn. Ngoài ra còn có loại mắt kính với tên gọi là Elegance do Pilkington Barnes Hind sản xuất cho phép người sử dụng thay đổi màu mắt theo ý muốn và tăng độ long lanh của mắt. So với cặp mắt kính thông thường, kính áp tròng có những ưu điểm gì? Chúng trội hơn ở điểm nào và kém hơn ở điểm nào?
Công bằng mà nói kính áp tròng hơn hẳn kính đeo bình thường trên mọi phương diện. Nhược điểm duy nhất của chúng là đối với những người bị viễn thì chúng chưa có được cái hiệu quả kỹ thuật mà cặp kính thường vẫn có. Ưu điểm quan trọng nhất không cần phải bàn cãi của kính áp tròng là : Không thu hẹp tầm nhìn, nhẹ nhàng, không tạo nên gánh nặng cho sống mũi, nhất là trong trường hợp các bệnh nhân nặng, phải đeo số cao. Đối với người cận thị kính áp tròng không làm cho mắt bị lồi. Không làm thay đổi vẻ đẹp vốn có điều mà nhiều người cho là vô cùng quan trọng.
PTS. Nguyễn Chí Thuật-Trí Thức Trẻ – số 4 – 1995

Say tàu xe nguyên nhân và bí quyết khắc phục

Bẩm sinh, dường như chẳng có ai hoàn toàn vô tư với chuyển động theo cơ chế quả lắc. Khoảng 90% số người trưởng thành ít nhất một lần trong đời đã nếm mùi say tàu xe. Tối thiểu cỡ 10 đến 15% nhân loại choáng váng khi được tin phải đi đâu đó bằng xe hôi, máy bay hoặc tàu thủy.
Dưới mắt các nhà khoa học
Qua nhiều năm nghiên cứu, giới khoa học vẫn chưa khám phá ra cơ chế bệnh say tàu xe, cho dù họ đã khẳng định được một số nguyên nhân. Những thông tin trái ngược nhau cùng lúc đổ vào não, từ tai trong và bộ máy thị giác là một một những nguyên nhân. Một thiết bị thông báo rằng, chẳng có gì là đáng lo ngại, trong khi thiết bị kia lại kéo còi báo động: thế giới sắp điên loạn. Có thể dễ dàng nhận biết hiện trạng đó, nếu bạn có mặt trên một chuyến du lịch bằng tàu thủy. Đôi mắt thông báo rằng, mọi việc đều tốt đẹp trong khi cảm giác của bạn do tác động đung đưa của con cháu vì sóng biển, lại bác bỏ điều đó. Và tai họa ập đến: cảm giác nôn nao, chóng mặt và sau cùng non ọe. Thường cảm giác đóng vai trò quyết định. Nhiều người chỉ bị say ô – tô, khi sắm vai thượng khách. Một khi ngồi sau tay lái, làm xế, mọi chuyện lại êm thấm. Nghiên cứu đối tượng trong cuộc, các nhà khoa học phát hiện ra rằng, những triệu chứng lâm sàng say tàu xe bao giờ cũng gắn liền với hiện tượng tăng đột ngột trong cơ thể một số hoóc – môn thuộc hệ thần kinh và sự kích động điện từ thái quá của dạ dày. Phát hiện này có thể giúp giới chuyên môn điều chế hệ thuốc chống nôn hoàn toàn mới. Song tất cả còn là việc của tương lai.
Bí quyết chống nôn.
Chậm nhất 1 giờ trước lúc khởi hành bạn phải uống thuốc chống nôn (Avioma-rin). Trường hợp đã dùng Avioarin song không có hiệu quả, phải uống loại thuốc mạnh hơn như Fenactil hay Torecan ở nhiều nước chỉ bán theo đơn bác sĩ. Một khi đã nôn, mọi loại thuốc đều vô dụng. Ngoài thuốc, tốt nhất không nên ăn quá no, trước các chuyến du lịch. Cụ thể, các thức ăn ít mỡ màng, dễ tiêu hóa. Trong lúc ngồi ô tô, đừng nhìn ngang. Cần ngồi tư thế như lái xe chủ yếu quan sát phía trước mặt. Khi đi thuyền và tàu thủy, bạn cũng xử sự như thế. Hãy nhìn thật xa, để mặt vào một điểm nào đó, phía đường chân trời. Nếu có thể, hạn chế tối đa các cử động của cơ thể đặc biệt là đầu. Những phi công vũ trụ tiền sử những người ngồi trong ca bin con tàu chật chội, khó khăn lắm mới cử động đôi tay và quay đầu, rất ít khi cảm thấy chóng mặt so với đồng nghiệp bay trên những con tàu to lớn. Cần phải suy nghĩ thật sâu sắc, một vấn đề gì đó. Kết quả nghiên cứu của các nhà tâm lý đã khẳng định khi bộ não phải bận tâm giải quyết một công việc hệ trọng, cảm giác chóng mặt sẽ bị triệt tiêu. Làm gì với chúng say máy bay? Trước tiên, với hiện tượng đau tai, bạn hãy tự nuốt nước miếng, kẹo chanh là trợ thủ đắc lực. Thủ phạm đau tai là sự thay đổi áp suất đột ngột. Với nguy cơ say máy bay, bạn phải áp dụng mọi biện pháp như trong các trường hợp đi xe hơi và tàu thủy.
KS. Việt Hùng-Trí Thức Trẻ – số 4 – 1995

Xe máy của bạn nên xài xăng nhớ như thế nào?

Để hoạt động được, xe máy ngoài động cơ, hệ thống chuyển động… cần phải có xăng và nhớt.
Trước tiên nói về nhớ (dầu nhờn), vai trò của nó trong các loại cơ động là: làm mát, làm sạch, kín, bôi trơn và chống oxy hóa bề mặt kim loại. Loại xe 4 thì, nhớt chỉ chứa trong cate máy. Loại xe 2 thì còn dùng nhớt pha vào xăng. Có loại xe pha thủ công, có loại xe pha tự động.
Nói về chủng loại nhớt thì rất đa dạng. Hiện nay, có cả ngàn cấp phẩm dầu nhờn như dùng cho động cơ từ hạng nặng, hạng siêu nhẹ, hạng vừa và hạng nhẹ. Có những loại nhớ phức tạp đến nỗi không thể pha chế trong điều kiện bình thường…
Nhớ dùng cho xe gắn máy thuộc nhóm động cơ nhẹ. Đối với mỗi loại, dù được phân loại theo tiêu chuẩn nào (thế giới thường phân loại theo SEA – Viện dầu mỏ Mỹ hoặc API – Hiệp hội kỹ sư ô tô Hoa Kỳ) chúng phải đáp ứng được khoảng 10 chỉ tiêu bắt buộc như độ nhớt, thành phần kim loại (CA, ZN…) chỉ số kiểm tổng (TBN) bắt cháy cóc hở…
Bởi vì với các chỉ tiêu ấy, nhớt đó đã được thử nghiệm nghiêm khắc từ phòng thí nghiệm trên động cơ.
Giới thiệu thêm về nhớt như vạy để các bạn đọc thấy được vai trò vô cùng rất quan trọng của việc sử dụng dầu bôi trơn đúng cấp phẩm. Nếu sử dụng không đúng, đương nhiên tuổi thọ máy giảm.
Với xe gắn máy của bạn sử dụng loại nhóm 40. Ví dụ Longlip HD 40, Moto UD 30/ 40, Agipgama 30, Mel 10 W/ 30… (độ nhớt động học ở 100 độ C dao động từ 12 – 16,5 CST – xăng – ti – stoc).
Trong tình hình thị trường nhớt có nhiều loại giả mạo và pha chế không đúng cấp phẩm như hiện nay, giá cả cũng góp phần phân biệt tốt, loại xấu. Với giá CIP nhập nhớt gốc khoảng 5.500 đồng/ lít tiền chi phí gia công 10% và 10% phụ gia, một lít nhớt đúng cấp phẩm không dưới 8.000 đồng. Nếu bạn mua thứ nhớt dưới giá đó thì không là nhớt tái sinh cũng là nhớt gốc (không qua pha chế) hoặc cấp phẩm thấp. Đương nhiên, nhớt đóng lon thiếc giá thành còn cao hơn vì giá trị bao bì. Chính vì thế bạn cũng đừng bao giờ dùng nhớt mà không rõ xuất xứ.
Nói đến xăng, hiện trên thị trường Việt Nam phải nhập xăng dầu. Xăng nhập về Việt Nam theo 2 dạng:
Nhập chính phẩm gồm Petrolimex, Petechim, Saigon Petro.
Nhập bán thành phẩm về pha chế như Saigon Petra.
Nói chung về chất lượng, có thể tin cậy. Tuy nhiên, đã có những cửa hàng lái xe thiếu lương tâm đã pha trộn dầu lửa vào xăng hoặc chuyển loại M83 thành M92 nhằm thu lợi. Vì vậy, khi đổ xăng nên chọn điểm có uy tín. Mỗi cửa hàng hiện nay đều có các trụ bơm đề M92 hoặc M83 (tên đầy đủ của ký hiệu là Motogralinl 83 hoặc 92) ký hiệu dùng phân biệt chỉ số octane trong xăng là 83 hoặc 92. Trị số ốc tan chỉ là trị số khống kích nổ. Dùng loại xăng nào cho xe của bạn là tùy ở tỉ số nén của động cơ. Nếu xe của bạn 70 cc trở xuống (dù là xe mới) thì xài M83 là phù hợp. Dùng xăng 92 vừa là lãng phí vừa nóng máy giảm sức bền. Xăng M92 dùng cho các loại xe từ 100 cc trở lên (các loại xe này có tỉ số nén cao, vòng quay nhanh…). Các ký hiệu xăng trước đây như A 92, A 76, A 72… cũng đã chỉ để nói lên các chỉ số của Oc – tane mà thôi.
Theo nguyên tắc của động cơ 4 thì không có khói. Khi xe của bạn ra khói thì ngoài pit tông ra, séc măng hở, gít sú pap không kín thì nguyên nhân có thể do xăng xấu. Khi gặp phải tình trạng như vậy thì nên đổi ngay điểm đổ xăng.
Việt Hòa – Tri thức trẻ (số 4) – 1995