Monthly Archives: June 2014

Tòa đại Đình

Hai bên đại Đình ngày xưa là 2 nhà tảo mạc là nơi làm việc của chức dịch trong làng và hàng tổng. Tiếc rầng nhà tảo mạc phía chợ cũng bị người ta chiếm dụng làm nơi bán hàng nay vẫn còn di tích. Còn nhà tảo mạc phía dân cư nay sửa đi làm hội trường của làng Đa Sỹ. Rồi đây dân làng nên thu hồi lại hai nhà Tào mạc này để chỉnh trang lại làm cho toà đại đình được cổ kính.

Continue reading

Đình Đa Sỹ

Miếu là nơi ngự thường xuyên của Người (về Miếu sẽ nói ờ phàn tiếp theo). Đình Đa Sỹ với chức năng hành chính cua làng và của tổng Thượng Thanh Oai và là nơi sinh hoạt văn hoá của cộng đồng Đa Sỹ một thời sôi động và ghi đậm dấu ấn “nhân dân phong nẫm, thái bình cổ vũ âu ca”.

Continue reading

Đình Đa Sỹ — một không gian thiêng liêng, một thế đất tuyệt đẹp (P2)

Nghi môn của Đình: cổng giữa được tạo bởi hai cột đồng trụ cao gần 6m. Trên đỉnh cột là hình ảnh 4 con chim phượng chầu về 4 phía. Rìa mặt trụ đắp nổi 4 mặt hổ phù dừ tợn, tiếp đó qua một đấu vuông thót đáy là đến phần lồng đèn đắp nổi đề tài tứ linh.

Continue reading

Đình Đa Sỹ — một không gian thiêng liêng, một thế đất tuyệt đẹp (P1)

Suốt từ năm 1706 tới nay toà đại Đình vẫn uy nghi nằm ở đầu Bắc của làng nơi có huyệt đất “Linh Minh Đồng Triệt”, có Miếu có chùa, có tầm nhìn mở rộng, phóng khoáng. Đình chẳng những “Toạ Càn hướng Tốn – lưng dựa Tây Bắc, mặt nhìn hướng Đông Nam” là thế đất của sông núi Miền Bắc Việt Nam, muôn đời bền vững, mà còn toạ lạc trên một khu đất rộng hơn 2000m2, được cách “Ỷ sơn hướng thuỷ” – có nơi tựa vững trãi như núi, nhìn về nơi “Tụ thuỷ tụ linh tụ phúc” cho làng. Nơi đây lại được thế đất Tả Thanh long (bên trái là đường liên huyện chạy từ Hà Đông qua Hà Trì về chợ Đan xuôi mãi theo dòng sông Nhuệ); Hữu Bạch hổ (bên phải là khu dân cư trong làng bắt đầu từ Đình kéo lan toả vào mãi tám xóm của làng Đa Sỹ); Tiền Chu tước (phía trước là ao Đình cấu trúc đúng là chữ nhật rộng xấp xỉ 1600m2 mặt nước); Hậu Huyền vũ (phía Nam là Mã Đậu – nay là khu Trường Mầm non xã Kiến Hưng). Đó là thế đất tuyệt đẹp, thê đất của đế vương, nhiều làng nhất là các làng quanh đây không có làng nào được thế đất đẹp như thế đất của Đình làng Đa Sỹ.

Continue reading

Chùa Lâm Dương Quán

Nhà Mạc suy vong tiếp đến thời Vua Lê – Chúa Trịnh. Chúa Trịnh ban nhiều sắc dụ cấm Đạo giáo và Thiên Chúa giáo do vậy mà các quán thưa dần Đạo sỹ và ngày càng đổ nát. Nhân đó đạo Phật đã tiếp thu những thiết chế tôn giáo của Đạo giáo, biến các quán thành nơi thờ Phật và nhiều quán được đổi thành chùa như chùa Mui (xưa là Quán Hưng Thành), chùa Sổ (xưa là Quán Hội Linh), chùa Lâm Dương Quán (xưa là Quán Lâm Dương)…

Continue reading

Sự tích Lâm Dương Quán – P2

Đạo giáo lấy học thuyết Âm dương Ngũ hành làm cơ sở, trời đất vạn vật đều do âm dương hợp lại mà thành. Đạo giáo là tôn giáo về sự sống, đòi hỏi con người nắm giữ cuộc sổng hiện thực, mong muốn sống mãi không già, đồng thời cũng hy vọng rất nhiều vào tương lai, về một thế giới thần tiên. Đó là một thế giới con người khoẻ mạnh, sống lâu và sung sướng. Trong sự phổ biến sâu rộng ở phép thuật thần tiên thì thuốc tiên và kim đan là hai thứ luôn được chú ý. Theo Y học hiện đại thì những quy tắc tu dưỡng trong cuộc sống thường ngày của Đạo giáo phần lớn rất phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý con người, rất có lợi cho sự khoẻ mạnh của thể xác và tinh thần, tất nhiên những quy tắc này khó tránh khỏi phải khoác lên mình cái vỏ tôn giáo và mang đậm màu sắc thần bí.

Continue reading

Sự tích Lâm Dương Quán – P1

Làng Đa Sỹ xưa đã được các Đạo sỹ – Thuật sỹ (những người theo Đạo giáo thời Nguyên Thuỷ Thiên Tôn là Thái Thượng Lão Quân) biết đển rất sớm. Có thể là từ thế kỷ 14- 15 hoặc sớm hơn nữa. Thể đất của Quán ở phía Bắc làng theo thuyết phong thuỷ được ghi nhận là “Linh Minh Đỗng Triệt, nghĩa là ánh sáng thiêng liêng chiếu rọi khắp vùng. Còn ở phía Nam là thế đất “Tam quang cập đệ, Tứ trụ thuỷ lưu”(,I) – Tột đinh của 3 nguồn sáng và dồi dào của 4

Continue reading

Sự tích làng Đa Sỹ

Đời Lê Hiển Tông niên hiệu Cảnh Hưng tại ngôi trị vì đất nước gần 50 năm (1740-1786) dài nhất trong các đời vua ở nước ta đã cho đặt tên các địa danh theo tiêu chí mới. Xét thấy Đan Sỹ là nơi có nhiều danh nhân lịch sử từng làm vẻ vang đất nước như Danh nhân – nhà Nho có đức nghiệp lớn Hoàng Trình Thanh (1410-1463) đồ thứ ba khoa thi Bác học Hoành từ (Tân Hợi 1431), đồ thứ nhất khoa chân Nho chính trực của triều Lê; có Trạng nguyên lưỡng quốc Hoàng Nghĩa Phú (Khoa Tân Mùi – 1511); có 9 vị Tiến sĩ xuất thân đời Lê; có 5 Nhân thần được thiên hạ thờ làm Thành Hoàng; có nhiều quan Thượng thư đầu triều tham tri chính phủ; có Lương y dược – Phù vận Đại vương Hoàng Đôn Hoà; có Lịch thế y Trịnh Đôn Phác di sứ nhà Thanh chữa khỏi bệnh cho vua Càn Long đem vinh quang về cho đất nước,… và nhiều quan chức trong triều đình làm rường cột của đất nước, làm lợi cho dân chúng. Vì thế đã cho đổi tên từ Đan Sỹ thành Đa Sỹ – Làng Đa Sỹ có nghĩa là quê hương của nhiều Tiến sĩ, của các Nho sỹ, của nhiều tri thức, nhiều quan chức, của những bậc hiền tài tuấn kiệt danh nhân, là làng văn vật, là đất khoa bảng.

Continue reading

Bến đò và chợ Đan Sỹ

Bến đợi thuốc, Bến Tế độ chính là bến đò Đan Sỹ nằm giáp với chùa Thượng (Thuộc làng Mậu Lương), cách xa cửa Miếu thờ Lương y Dược Linh Thông cư sỹ Hoàng Đôn Hoà ở phía trước chừng 100 m. Nếu đi ở cửa Đình Đa Sỹ xuống thì theo lối Cơm Hoi cũng chừng 100m.

Continue reading